Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

stoffelijke dingen belangstellend, naar rijkdom en genot strevend volk voorgeschreven zijn.

Rome was met meer nadruk dan ooit te voren de hoofdstad der wereld. De vreemdeling, die zich voor de eerste maal uit de provincie naar de keizerlijke residentie begaf, werd geheel en al overweldigd door den indruk, dien zij op hem maakte. In den doolhof der grootendeels kromme en nauwe stegen was de vreemdeling ternauwernood in staat zich zelf terug te vinden; tusschen de hemelhooge huizen voelde hij zich als beklemd *). Het geschreeuw' der talrijke rondventers. der wagenmenners en dragers, die zich al schreeuwend plaats trachtten te maken, gevoegd bij het gedrang der duizenden, die in rustelooze bedrijvigheid hem voorbijsnelden, verbijsterde hem schier. Weken duurde het, eer de inwoner der provincie zich in de reusachtige stad te huis kon gevoelen, eer hij het leven daar binnen begreep. Doch was hij eenmaal zoover gekomen, dan was hij ook met schier onverbrekelijke banden aan het verleidelijke Rome gekluisterd, niet dan gedwongen verliet hij het weder en jaarlijks groeide dienvolgens het aantal der inwoners door den toevloed van vreemdelingen aan. want alleen te Rome was het hoogste levensgenot te vinden. Alle koopwaren der oude wereld waren hier opgestapeld; zoowel de kostbaarste als de eenvoudigste zaken werden te koop geboden in de ontelbare winkels, waar men alle mogelijke behoeften, zoowel die des lichaams als des geestes, bevredigen kon. Ook boekwinkels werden er te kust en te keur aangetroffen. Onze lezers moeten hier echter niet aan de boeken denken, welke wij in onze boekwinkels plegen te vinden. In plaats der drukpersen diende in dien tijd de arbeid der slaven om het schrift te vermenigvuldigen. Toen, evenals nu, kocht de uitgever van dezen of genen beroemden schrijver een werk, vaak voor eene aanzienlijke som. Dan werden de slaven aan den arbeid gezet om honderden afschriften te vervaardigen. Eén hunner dicteerde, de anderen schreven en wel met eene snelheid, welke menig tegenwoordig stenograaf hun benijden zou. Andere slaven weer namen terstond de uit den bast van het papyrusriet bereide bladen in ontvangst, zoodra zij met de schriftteekens bedekt waren, en rolden ze om een stok. De rol werd dan met een perkamenten blad bedekt, om haar tegen beschadiging te behoeden, en met een bont beschilderden, dikwijls zeer kostbaar versierden strook, waarop de titel te lezen stond, omwikkeld. Waren de boeken, of laten wij liever zeggen de rollen, want wij kunnen ze eigenlijk geene boeken noemen, op deze wijs klaar gemaakt, dan werden zij deels in de boekwinkels te Rome aan de liefhebbers verkocht, deels naar de provinciën gezonden, want overal vonden zij koopers. De vlugge arbeid der slaven stelde de boekhandelaars in staat den prijs zoo billijk te stellen, dat ieder eenigszins welgesteld man zijn leeslust bevredigen kon.

Voor uitspanningen van allerlei aard was in het keizerlijke Rome op de voortreffelijkste wijze gezorgd; geene andere stad der wereld kwam in menigvuldigheid van feesten en openbare vermakelijkheden de keizerlijke residentie in de verte nabij. In alle straten waren de aankondigingen van gladiatorengevechten en van spelen in den circus vastgehecht; alleen de keus kon den vreemdeling pijn baren, want behalve de openbare spelen werd hem nog de gelegenheid tot zeer vele andere uitspanningen aangeboden.

Een genot was het reeds, de prachtige tempels, paleizen en gedenkteekenen te bezichtigen, waarmede Agrippa vooral in den laatsten tijd de stad versierd had, de winkels met hun rijken inhoud van allerlei aard te beschouwen en vervolgens in eene der talrijke restauraties uit te rusten en zich te verkwikken. Hier vond de wandelaar buitendien, wanneer hij veel van het spel

*) In het oude Rome werden de huizen, evenals in de wereldsteden van den nieuweren tijd, op speculatie gebouwd. Dit bedrijf bloeide reeds in den ouden tijd en had ten gevolge, •dat de goedkoop en slecht gebouwde gevaarten evenals lieden ten dage instortten.

Sluiten