Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

leggen en zorgde voor de kunst door prachtige bouwwerken, waarmede hij Rome versierde, o. a. door het naar hem genoemde Forum. Doch nog meer deed hij voor den bloei van handel en nijverheid, door werken van algemeen nut, b. v. door het aanleggen van havens en goede heirbanen.

Trajanus heelt zich gedurende zijne geheele regeering een even krachtig als rechtvaardig, ja in alle opzichten een voortreffelijk regent betoond; en toch heeft juist hij den grond gelegd lot het verval van hel Romeinsche rijk, door opnieuw de ongelukkige veroveringspoliliek te gaan volgen, welke aan hel rijk reeds zulk eene overmatige uitbreiding gegeven had.

Had Augustus in zijn lijd met een juisten staatkundigen blik bet beginsel gevolgd, dat men alleen de grenzen van het bestaande rijk moest beveiligen. Trajanus daarentegen was er op bedacht, de Romeinsche heerschappij vooral naar het oosten verder uit te breiden en hierdoor ondermijnde hij de innerlijke kracht des rijks.

Het begin van Trajanus' veroveringstochten vormde een in alle opzichten gerechlvaardigden veldtocht tegen Dacië, wfinl hierdoor wilde bij de smet uitwisschen, die het betalen van de jaarlijksche schatting aan den decebalus Diurpaneus op den Romeinschen naam geworpen bad.

In de jaren 101 tol 103 beoorloogde Trajanus den Dacischen vorst met het beste gevolg; door zijn land op de vreeselijkste wijze te verwoesten bracht hij hem eindelijk geheel tot onderwerping. Zoowel gedurende dezen oorlog als na het sluilen van den vrede toonde Trajanus echter, dal hij geheel en al doordrongen was met den Oud-Romeinschen zuurdeesem. Met echt Romeinsche hardheid en trouweloosheid behandelde hij de overwonnenen. Hij eischte van hen de slipste naleving der vredesvoorwaarden, terwijl hij zelf niet schroomde, die te schenden. Hij zocht een voorwendsel lot een tweeden oorlog en weldra vond bij er ook een. In de jaren 104—106 werd Diurpaneus geheel overwonnen; hij bracht zich zeil om het leven. Dacië werd tot eene Romeinsche provincie gemaakt. De keizer bevolkte het vruchtbare maar ontvolkte land met kolonisten, die hij uit alle deelen des rijks derwaarts riep.

Ka zijne terugkomst te Rome vierde hij zijne overwinning door luisterrijke feesten; 123 dagen achtereen werd het volk op wedspelen en andere vermakelijkheden onthaald. Kiel minder dan 10,000 gladiatoren bevochten elkaar, zoodat het bloed der ongelukkigen in de renbaan bij stroomen vloot, terwijl 11,000 wilde dieren, uit alle streken van het wereldrijk bijeengebracht, elkaar voor de oogen der toeschouwers verscheurden.

Welk een voortreffelijk en zachtmoedig vorst Trajanus ook was, toch was hij zoo geheel een kind van zijn tijd, dat hij het wreede vermaak, dat de Romeinen in het aanschouwen der stuiptrekkingen van menschen en dieren schepten, op zulk eene groote schaal bevredigde. Ook een prachtig bouwwerk zou zijne zegepraal vereeuwigen. Eene zuil ter hoogte van 110 voet, die nog heden ten dage te Rome staat, de zuil van Trajanus, geeft ons op hare oppervlakte in beeldwerk de krijgsdaden van Trajanus te aanschouwen; op den top prijkte het meer dan levensgroote standbeeld des keizers, dat later op bevel van een der pausen door dat van den apostel Petrus vervangen is.

Na de verovering van Dacië wendde Trajanus zijne blikken naar hel ooslen. Reeds sinds lang waren de Pariben telkens mei de Romeinen in vijandige aanraking gekomen; vooral het koninkrijk Armenië had hiertoe aanleiding gegeven, dewijl zoowel de Parthen als de Romeinen dit rijk als van zich afhankelijk beschouwden. Ook thans had de Partische koning Kosroës door het aanstellen van een Armenischen vorst aan Trajanus aanleiding gegeven tot een oorlog, die van bet jaar 11 4 af gevoerd werd.

Trajanus behaalde schilferende zegepralen: Armenië, Assyrië en Mesopotamië werden tot Romeinsche provinciën gemaakf.

Rijna scheen het, alsof de Romeinsche keizer Alexander den Grooten wilde evenaren, doch al spoedig bleek bet, dat de gemaakte veroveringen alles be-

Sluiten