is toegevoegd aan je favorieten.

De geschiedenis der wereld, aan het volk verhaald

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hij vond daarin zijn hoogste genol. Zelf trad hij als schrijver op. Een zijner werken, »Over de zelfkennis", is voor ons bewaard gebleven. Zijne werkzaamheid op wetenschappelijk gebied ontleent hare hooge belangrijkheid vooral daaraan, dat hij te Athene eene inrichting voor liooger onderwijs in het leven riep. waardoor deze stad opnieuw het brandpunt van de wetenschappelijke ontwikkeling der oude wereld werd. In weerwil van de voortreffelijke eigenschappen, die Marcus Aurelius als regent kenmerkten, was zijne regeering voor het Romeinsche rijk toch niet gelukkig. De oorzaak hiervan lag echter niet in hem, maar in uiterlijke omstandigheden, in twee oorlogen, welke de keizer lot bescherming van zijn rijk voeren moest, in eene pestziekte, welke de Romeinsche troepen uil het ooslen medebrachten, en in eene aardbeving en een hongersnood, waardoor liet rijk geteisterd werd.

De Parthen deden een nieuwen inval in Armenië; eerst na een vierjarigen krijg, van 102 lot 166, werden zij overwonnen. De Romeinen namen zelfs hunne hoofdstad Seleucia aan den Tigris in en gaven haar der verwoesting prijs.

In dezen oorlog onderscheidde Avidius Cassius, een veldheer van Marcus Aurelius, zich zoozeer, dat hij, bedwelmd door den verworven roem en door de gunst, waarin hij bij zijne legioenen stond, naar een hooger eerambt streefde clan het stadhouderschap over Syrië, hetwelk hem tot loon voor zijne zegepralen geschonken was. Hij wierp zich tot onafhankelijk koning op, doch slechts korten tijd genoot hij de vrucht van zijn verraad. Zijne onderbevelhebbers kwamen tegen hem in opstand en hij sloeg in wanhoop de hand aan zijn eigen leven. Marcus Aurelius spreidde bij die gelegenheid eene zachtmoedige menschenliefde ten toon, waarvan de voorbeelden elders niet dan zeer schaars worden aangetroflen. Hij schonk niet slechts den medeplichtigen aan de samenzwering vergiffenis, maar beklaagde zich zelfs, dat Avidius Cassius door zijn zelfmoord hem beroofd had van het genot om zijn vijand, door hem vergiffenis te schenken, in een vriend te herscheppen.

Nog gevaarlijker dan de oorlog in het ooslen was eene groote volksbeweging, welke toen in liet noorden van het Romeinsche rijk ontstond. Wij hebben reeds verhaald, dat de barbaarsche volksstammen van het noorden zich in groole bondgenootschappen vereenigd en daaraan de kracht ontleend hadden om den Romeinschen legers menigmaal met den besten uitslag bet hoofd te bieden. Aan den Donau en den Rijn stonden zij nu gelijktijdig tegen de gehate Romeinsche overheersching op. Roovend en plunderend vielen zij in de grensprovinciën, en Marcus Aurelius was ternauwernood in staat dezen gevaarlijken vijand voor het oogenblik te beteugelen, daar zijne legioenen door den oorlog tegen de Parthen werden bezig gehouden.

Eerst na bet ten onderbrengen van den vijand in liet oosten, kon hij al zijne macht tegen de Germanen aanwenden. Het was hoog tijd. Met eiken dag werd het gevaar grooler; vooral dreigde liet van de zijde van den bond der Marcomannen, waarbij zich, behalve de Germaansche stammen, als de Hermunduren, Vandalen, Alanen, Quaden, Longobarden en anderen, ook eenige Keltische en zelfs Sarmatische volken, als de Jazygen en Roxalanen, hadden aangesloten.

De Marcomannen overstroomden met hunne benden hel geheele land van den Donau tot Triësl; zij versloegen de verspreide Romeinsche legerafdeelingen in meer dan één treffen; te vuur en te zwaard verwoestten zij de provinciën, terwijl zij de kolonisten als slaven wegvoerden. Ook van de zijde van den Rijn strekten Germaansche krijgsbenden hunne strooptochten tot aan de grenzen van Italië uit.

Ook thans, evenals voor vele jaren, sidderde bet machtige Rome voor de krijgshaftige barharenhorden, en om den nood, waarin het rijk verkeerde, ten top te doen stijgen, verbreidde zich onder het leger en het volk eene vreeselijke pestziekte, die door teruggekeerde legioenen uil Parlhië was aangebracht. Duizenden en nogmaals duizenden werden door deze ziekte weg-