Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Geheime spionnen beluisterden ieder woord der senaloren Wie liet waagde, zich in eenig opzicht ongunstig over den keizer uit Ie laten, werd van hoogverraad verdacht en verdacht Ie zijn was hetzelfde als overtuigd te zijn van het gepleegde misdrijf. I)e ééne terechtstelling volgde op de andere en opdat de vrienden van een ter dood gebrachte zijn dood niet zouden wreken, deelden zij zijn lot.

\ an dezen tijd af aan werd Commodus, nadat hij eenmaal menschenbloed vergoten had, een monster zonder wederga. Tot ongeluk voor het rijk had de keizer, die veel le traag was om zich met regeeringszaken te bemoeien, een staatsdienaar gevonden, die hem de slechtst mogelijke raadgevingen gat' en hem in zijne wreedheid versterkfe. Perennis, zoo lieelle deze dienaar verrijkte zich met de nalatenschap der ter dood veroordeelden; elk doodvonnis deed zijne schatten aangroeien. Hij verbitterde door zijn despotisme niet alleen het volk, maar ook hef leger. De Brilfannische legioenen verkozen eene depufalie van 1'jOO soldalen uit hun midden en zonden deze naar Rome om de bezwaren des legers aan den keizer over te brengen. De krijgers verschenen binnen Rome, werden door de praetorianen mei open armen ontvangen en zagen, foen zij bij Commodus op den dood van Perennis aandrongen, omdaf op deze wijze alleen hunne bezwaren uit den weg geruimd konden worden, hunne wenschen vervuld.

De lafhartige keizer gedroeg zich geheel als den slaaf zijner legioenen; hij liet Perennis fer dood brengen. Het was voor de soldalen eene heillooze les, (lal een woord van hen voldoende was om den schier almachtigen staatsdienaar len val le brengen.

Perennis, de bloedhond, was lol groote blijdschap des volks onschadelijk gemaakl. Gedurende korlen lijd scheen het, dat Commodus een beleren we" zou inslaan. Hij herriep die maatregelen, welke het volk hel meest te^en uen vermetelen staatsdienaar verbitterd hadden, en gedroeg zich zachtmoediger dan voorheen. Doch niet langer dan eene maand duurde deze omkeer fen goede, toen ontving Perennis een opvolger in den Phrygiër Cleander, die zijn voorganger volkomen waardig was, ja hem in wreedheid en hebzucht bijna nog overfrof.

Cleander was als slaaf te Rome en in lief keizerlijk paleis gekomen • door diensten van zeer schandelijken aard had hij zich bij Commodus onmisbaar weten fe maken, hierdoor zijne vrijlating bewerkt en zich zelfs tof de hoogste ambten verheven, totdat hij eindelijk alvermogend staatsdienaar werd. Zijn bewind was nog ondragelijker dan dat van Perennis. De hoogste ambten, zoo als die der consuls en senaloren, liet hij in het openbaar verkoopen. Wanneer de stadhouders in de provinciën zich aan afpersingen schuldig maakten, was hij terstond bereid om hun dit te vergeven, zoodra zij de geroofde gelden slechts met hem deelden. Rijke misdadigers konden niet alleen de opheffing van het over hen gevelde doodvonnis, maar zelfs den dood van hunne aanklagers en rechters teweeg brengen. In het korte tijdsverloop van 3 jaren schraapte Cleander onnoemlijke schaffen bijeen. Doch hij haalde zich ook den doodelijken haat van het Romeinsche volk op den hals, welken hij door het aanrichten van prachtige spelen, die schier dagelijks plaats vonden, en door het bouwen van badhuizen en gymnasiën tevergeefs poogde te bezweren. De doodvonnissen legen allen, die door rijkdom of aanzien bij het volk zich onderscheidden, volgden elkander in huiveringwekkende menigte op. Niemand achffe te Rome zijn leven meer veilig. Hierbij kwam, dal pest en hongersnood ook de lagere volksklassen tot vertwijfeling brachten. Wanl Cleander Irok van de algemeene ramp in zijn voordeel partij, daar hij dooi speculaties in granen zijne ongehoorde schallen nog vermeerderde.

Eindelijk kwam het algemeene misnoegen lot eene geweldige uitbarsting. Het in den circus verzamelde volk schoolde bijeen en eene tierende bende trok naar een paleis in de voorstad, waar Commodus bij voorkeur zijne slemp-

Sluiten