Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Hun streven was, zich Ie verlagen tot zulk een onbeschaafden en ellendigen toestand, dat het menschelijke dier nauwelijks van zijne vierhandige natuurgenooten te onderscheiden was, en eene talrijke secte der anachoreten ontleende haar naam aan de vernederende gewoonte, om op de velden van Mesopolamië evenals het vee te grazen. Dikwijls kozen zij het hol van een ot ander wild dier, waaraan zij zich gelijk wilden maken, tot hunne woonplaats of verborgen zij zich in eene sombere grot, die de natuur of de kunst in de rots had uitgehouwen. De marmergroeven van Italië dragen nog de sporen van hunne boetedoening. De meest volmaakte kluizenaars hebben, naar inen verhaalt, vele dagen zonder voedsel, vele nachten zonder slaap en vele jaren zonder spreken doorgebracht en hoog geëerd werd de mensch (ik misbruik hier dien naam), die eene cel of andere verblijfplaats of eene bijzondere handeling uitdacht, die hem, en nog wel in de moeielijkste houding, blootstelde aan de ongenade van allerlei weersgesteldheid.

Onder deze helden van het monniksleven heeft zekere Simon Stylites, door de zonderlinge wijze van boetedoening in de lucht, welke hij uitdacht, zijn naam onsterfelijk gemaakt. Op den leeftijd van 13 jaren zeide de jonge Syriër het herdersleven vaarwel en ging in een streng klooster. Na een langen en moeilijken proeftijd, gedurende welken hij zich zelf meer dan eens uit loulere vroomheid om het leven wilde brengen, koos hij zijn verblijf op een hoogen berg, ongeveer 30 of 40 mijlen ten oosten van Antiochië. Te midden van een kring van steenen, waaraan hij zich door eene zware keten vastgeklonken had, besteeg hij eene zuil, welke hij langzamerhand van eene hoogte van negen voel tot die van zestig voet optrok. Op deze laatste plaats weerstond de Syrische anachoreet de hitte van dertig zomers en de koude van even zoo vele winters. Gewoonte en oefening deden hem zonder vrees of duizeling op deze gevaarlijke plaats staande blijven, en langzamerhand leerde hij nog onderscheidene houdingen bij zijn gebed aannemen. Hij placht somtijds rechtopstaande, met uitgestrekte armen in den vorm van een kruis te bidden; zijne gewone oefening was echter zijn mager skelet van het hoofd tot de voeten te neigen, en een nieuwsgierig toeschouwer zag, nadat deze beweging 12Hmaal herhaald was, van de eindelooze telling af. Ten gevolge eener verzwering in de heup werd zijn hemelschgezind leven wel verkort, doch in zijne leefwijze geene verandering gebracht, en de eenzame lijder gaf den geest zonder zijne zuil verlaten te hebben.

Een ander zonderling heilige was zekere Daniël, die zich op het voorbeeld van Simeon in de nabijheid van Constantinopel eene zuil bouwde en van deze af voor het volk predikte. Hij werd weldra het orakel der stad; ook andere dwepers volgden zijn voorbeeld, en tot in de twaalfde eeuw vond men in het oosten zulke zuil-heiligen.

Ook de monniken in het klooster leidden in die eerste tijden een leven van de strengste ontbering en van den zwaarsten arbeid. Zij verwierven zich hierdoor zulk eene hooge achting bij het volk en de geestelijkheid, dat zij meermalen lot de hoogste eerambten in de kerk geroepen werden, Vrome monniken werden half met geweld uit hunne cellen gerukt, om de bisschoppelijke zetels in te nemen, en weldra werd het monniksleven voor vele eerzuchtigen slechts een middel van overgang lot de geestelijke heerschappij. Eene vroegtijdige ontaarding van het monniksleven was hiervan het natuurlijk gevolg. Niet alleen de vrome drang van een geloovig hart bevolkte langer de kloosters; neen! zij werden deels ook bezocht door eerzuchtigen, deels strekten zij denzulken tot toevluchtsoord, die zich aan de gevaren van den stormaclitigen tijd wenschten te onttrekken. Misdadigers vonden er eene beschutlende vrijplaats, armen vonden er arbeid en levensonderhoud.

Zij, die alleen uit wereldsche inzichten in het klooster waren gegaan, schikten zich niet dan uit nooddwang naar de strenge tucht en in de ontberingen, die de kloosterorde oplegde, en wisten zich dan ook dikwijls daaraan

Sluiten