Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De quipu's. Huavna Capac. Huascar en Atahuallpa.

Waai de onbeperkte alleenheerschers zich door zulke beginselen lieten beduien, kon natuurlijk van eene wetenschappelijke ontwikkeling des volks geen sprake zijn. De Peruanen stonden op dit punt ver bij de Azteken ten achter zij bezaten met eens, gelijk deze, een beeldschrift, maar slechts de merkwaardig' hoogs onvolkomeiie quipu s, waarvan zij zich in plaals van letterschrift' «huiden. Het quipu was een uil bonte draden gevlochten snoer, ter lengte van ongeveer twee voet waarvan kleinere draden als franjes afhingen Door het aantal en de kleur der draden en door de daarin gelegde knoopen drukten de Peruanen getallen en begrippen uit. Zij waren in staat door middel der quipu s berichten, natuurlijk slechts voor een bepaald doel, over te maken In alle provinciën waren bepaalde beambten met de vervaardiging van de quipu s belast; zij zonden die door postboden (loopers, die elkander van station tot station afwisselden) naar de hoofdstad, waar zij zorgvuldig gue-istreerd en 111 een soort van archief bewaard werden. Dis>irceiu

In de dagen, toen Pizarro zich met de uitrusting zijner schenen bezi»

or ' .«fT1? v Pe'" V" ink,a Capac. een krachtig en ffugslS^

orst, die liet Peruaansche rijk door de verovering van Quito vergroot en zijne verovering door de invoering van de Peruaansche staatsregeling bij alle onderworpen stammen bevestigd had. Dewijl hij te gelijker tijd erop uit was, zoowel door zachtheid tegenover zijne nieuwe onderdanen, als door de bevoidenng van hunne slollelijke welvaart, hunne liefde te verwerven bereikte I e rijk onder hem het toppunt van zijn bloei. In weerwil van ,lil alles was het juist deze inka, die den val van zijn geslacht voorbereidde, door het nemen van een maatregel, welke een binnenlandschen oorlog deed ontbranden waarvan de Peruaansche geschiedenis geen tweede voorbeeld kende. ™i,i .5™ af'ac was- evenals zijne voorvaderen, met een zeer aanzienlijk P. vouwen — men zegt 600 — en een daaraan geëvenredigd aantal afstammel ngen gezegend. Aan al zijne zonen was echter volgens de gewoonte alleen de zoon zijner gade en zuster, Huascar, tot de erfopvolging gerechtigd Deze

Vl'JhinVlï^Un,/1J" P i',1 l,,ef de 1,lka °P 0111 den wil van een lievelingszoon, Atahuallpa, dien de dochter van den onttroonden koning van Quito hem

geschonken had. Hij bepaalde, dat na zijn dood Huascar wel liet oude Peruaansche rijk maar Atahuallpa hel koninkrijk Quito erven zou

Waarschijnlijk in liet jaar 1525 stierf Huavna Capac. diep betreurd door zijne onderdanen, zelfs door de inwoners der door hem veroverde landen, tijne begrafenis werd met onbeschrijfelijken luister gevierd. Men verhaalt, 1 "i 6 , Izent'en zijner vrouwen en dienaars zich vrijwillig aan den offerdood fe Te ^lekltm °' °m overleilen vor!?l "aar de schitterende woning der zon

„„ Overeenkomstig des vaders wil deelden de beide zonen de heerschappij ' Jarcn 'an8 regeerden zij zonder twist, Huascar in Peru, Atahuallpa in Quito, maar toen ontstond er tusschen de broeders een geschil, dat weldra tot eene openlijke breuk voerde. Atahuallpa, een eerzuchtig, bij zijne krij<>s-

grenz"en ^in^ wJ, TldV"1^ 330 ',el |^ofd va" zÜn leger over de Peruaansche ,! • / : n ' ó overwon lnj zijn broeder; iu het laatste treilen,

dat in en omtrek van Cuzco plaats vond, nam hij hem gevangen. Ofschoon Atahuallpa ten gevo ge zijner afkomst op de regeering van Peru geene aanhaak kon doen gelden maakte hij zich toch daarvan meester, nadat hij zijn

mis!'h^l "i!.rn mac,M gekregen bad. Zelfs deinsde hij niet voor eene afschuwelijke tciug, om zich hot bezit der kroon te verzekeren.

v . °'oe!ls het verhaal van Garcilasso, dat echter niet boven allen twijfel verheven is, nep hij den inka-adel van het geheele land te Cuzco bi een

waïLTt rHUWr,e"i hem b?.raadsla8en zouden over de beste wijze,' i 1 tusschen hem en zijn broeder verdeeld zou kunnen worden.

/ii in de hnnfm"i ,aa" dle 0Pr,oePinK gehoor; doch nauwelijks waren zij hoofdstad aangekomen, of de krijgslieden van Atahuallpa wierpen

Sluiten