Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Isabella's huiselijk leed. Jolianna van Aragon en Philips de Schoone.

verhieven. Aan deze geestkracht zijner nalie dankte koning Ferdinand de voordeelen, welke zijne even eerzuchtige als listige staatkunde in Italië behaalde. Wij zullen, om den samenhang van ons verhaal niet te verbreken, hierop later terugkomen.

Isabella stond als de door haar volk aangebeden koningin aan het lioold van een machtig rijk, dal zich zoowel in Europa als aan de overzijde der wereldzee op eene vroeger ongedachte wijze uitgebreid had. Zij regeerde mei haar gemaal over een gehoorzaam volk en werd door alle vorsten van Europa hoog geacht. Toch ging zij diep gebogen onder een drukkend leed, dat haar vroegtijdig ten grave sleepte. Hoe lief zij haar gemaal ook had, wien zij meer dan eene zonde tegen de huwelijkstrouw vergaf, moest zij toch alle huiselijk geluk ontberen.

Zij had haar echtgenoot vijf kinderen geschonken: een zoon en vier dochters. Die zoon stierf reeds in het jaar 1497; hem volgde hare oudste dochter, de gemalin van koning Emanuël van Portugal, en kort daarna de zoon dier vorstin, de vermoedelijke erfgenaam der vereenigde kronen van Spanje en Portugal, in het graf. Hierdoor ging het erfrecht van Kastilië en Aragon op Johauna, de tweede dochter van het vorstelijk echtpaar, over.

Johauna was gehuwd met den erfgenaam der Nederlanden, Philips den Schoonen, den zoon van Maxiiniliaan en Maria van Bourgondië. Dewijl zij thans de erfgename der Spaansche kroon geworden was, aanvaardde zij met haar gemaal, wien zij reeds een zoon, den later zoo beroemd geworden Karei V, geschonken had, de reis naar Spanje. ....

Het jonge paar werd door de Spanjaarden met geestdrift toegejuicht, en ontving den gebruikelijken eed van trouw van de te 'loledo vergaderde Cortez. Weldra echter bleek, dat Philips voor het volk. waarover hij later regeeren moest, geeu hart had. Het stijve hofceremoniëel mishaagde den lichtzinnigen vorst, die ook met zijne schoonouders niet op een al te besten voel stond, en zijne gemalin niet liefhad. Jolianna daarentegen aanbad haar schoonen gemaal, zij was hem menigmaal tot last door hare overdreven teederheid en door hare ijverzucht, waartoe bij echter vaak genoeg voldoende aanleiding gaf.

Deze treurige verhouding tusschen de beide echtgenooten werd niet beter, toen Philips, het verblijf in Spanje moede, in strijd met de wenschen van zijne schoonouders en zijne vrouw, verklaarde, dat hij naar de Nederlanden wilde terugkeeren. Ilij volvoerde dit plan, hoewel Jolianna, die opnieuw moeder hoopte te worden, hem niet volgen kon.

De smart van het afscheid, het brandend verlangen naar den afwezigen gemaal en eene verterende ijverzucht oefenden op Jolianna een treurigen invloed uit, zij verviel in eene zwaarmoedigheid, die aan krankzinnigheid grensde, en die ook niet week. toen zij aan een tweeden zoon, 1'erdinand, het leven geschonken had. Zij koesterde slechts één wenscli: zich naar de Nederlanden tot haar gemaal te mogen begeven, en dit moest haar eindelijk toegestaan worden. Genezing van hare kwaal vond zij daar echter niet. want hare jaloezie nam nog meer toe, toen zij Philips den Schoonen in een vertrouwelijken omgang met eene bekoorlijke hofdame aantrof.

De ergerlijkste tooneelen vielen tusschen de beide vorstelijke echtgenooten voor. Jolianna vergat zich zelf in hare ijverzucht zoozeer, dat zij de hofdame, aan wie Philips eene meer dan betamende opmerkzaamheid bewezen had, in

in het paleis grijpen en haar de sierlijke lokken, welke Philips zoozeer bewonderd

had, afsnijden liet. Haar gemaal strafte baar hiervoor door zulk eene harde en beleedigende behandeling, dal er een openlijk schandaal ontstond en de zielsziekte der ongelukkige vorstin ineer en meer verergerde.

Het verlies van hare oudste kinderen en het ongelukkig lot van Jolianna hogen koningin Isabella diep terneder. De droefheid deed eene ziekte waaraan zij reeds sinds lang leed, schielijk toenemen. In den herfst, van het jaar lótH voelde

12*

Sluiten