Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Luthers vlucht uit Augsburg.

offer je brengen. Schriftelijk verklaarde hij, dat hij gaarne de Ie harde uitdrukkingen legen den paus, welke Item in de hitte van den strijd der meeningen ontsnapt waren, wilde terugnemen; indien men slechts niet van hem eischle, dat hij tegen zijne overtuiging sprak, dan wilde hij in het vervolg over den ufluat het stilzwijgen bewaren, mits zijne tegenstanders dit van hunne zijde ook deden.

Op dit geschrift ontving Lulher zelfs geen antwoord. Mij was in zijn wensch naar vrede en verzoening zoover gegaan, als hij meende met behoud zijner eer te kunnen doen; doch zijne pogingen lot toenadering waren afgewezen, hij gordde zich dus opnieuw ten strijde aan. Den 1O™ Oelober stelde hij voor een notaris en in tegenwoordigheid van twee getuigen een bezwaarschrift tegen de door hem ondervonden bejegening op; hij besloot dit met een beroep van den kwalijk onderrichten op den beter onderrichten paus. Uit geschrift overhandigde hij een monnik met den last het aan den kardinaal, voor wieu hij zelf niet weer verschijnen mocht, over te geven.

Luthers stoutmoedig optreden had hem te Augsburg vele vrienden verworven ; eensklaps verbreidde zich het gerucht, dat de hervormer gevangen was genomen en dat in weerwil van het vrijgeleide zijn proces als ketter opgemaakt worden zou. Nu drongen de prior van het Augustijner klooster, die in den monnik een warm belang stelde, en een Augsburger raadsheer, Langmanlel genaamd, krachtig bij hem er op aan, dat hij de gevaarlijke stad in allerijl zou verlaten. Luther weigerde dit eerst, doch weldra zag hij in, dal hij te Augsburg niets meer uitrichten kon. Waartoe zou hij er langer blijven ' Voor den kardinaal kon hij niet verschijnen; het was hem niet vergund, zich te verdedigen; hij stelde zich dus zonder noodzaak aan dreigend levensgevaar bloot.

De prior verschafte hem een paard, en in een donkeren nacht, den 20cn Oelober, opende Langmanlel hem een poortje in den muur, zoodat bij ontvluchten kon.

In zijn voor een ruiter alles behalve gemakkelijk monniksgewaad wierp Lulher zich te paard en hij reed acht mijlen ver onafgebroken in zulk een geslreklen draf voort, dat hij, toen hij van het paard steeg, niet loopen kon en bijna bewusteloos op een hoop stroo in een diepen slaap viel.

De vlucht was gelukt; na een veel gemakkelijker reis kwam hij spoedig te Wittenberg aan.

De monnik, wieu Luther zijn bezwaarschrift toevertrouwd had, durfde dit niet aan den kardinaal ter hand stellen; twee dagen na Luthers vlucht plakte de notaris, die daaraan den wettelijken vorm gegeven had, het op de markt le Augsburg aan.

De kardinaal Cajetanus was over deze stoutmoedigheid van den monnik . die het waagde, den strijd opnieuw te beginnen, even verwonderd als verontwaardigd. Hij had gemeend, door zijne trolsche laai den oubeteekenenden monnik te kunnen verpletteren, en thans trof hij in hem een tegenstander aan, die volkomen bereid was den strijd voort te zetten en ten wiens gunste de volksstem zich reeds in wijden kring verhief. Hij zocht steun bij de wereldlijke macht; in een schrijven, dat bittere klachten over Luther bevatte, wendde hij zich tot den keurvorst Frederik den Wijzen, met het verzoek, dat deze den ketter en rustverstoorder niet langer beschermen, maar naar Rome opzenden ol althans uit zijn land verwijderen zou.

Frederik de Wijze, die — gelijk we reeds zeiden — met zijn beroemden hoogleeraar zeer was ingenomen, was te rechtvaardig om een vonnis te vellen, zonder den beklaagde le hebben gehoord. Hij zond den brief des kardinaals aan Lulher toe en ontving van dezen een verweerschrift, hetwelk door zijne kernachtige welsprekendheid op den keurvorst zulk een diepen indruk maakte, dat hij besloot, den hervormer tegen eiken aanval le beschermen.

Paus Leo X, die intusschen in eene bul den allaalhandel in zijn geheelen

Sluiten