Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Erasmus oordeel omtrent Luther.

"iel meer in slaat zijn geweest haar le vervullen. De strijd was reeds te ver gegaan, dan dat een pauselijk hevel daaraan een eind had kunnen maken. Luthers brief moest dus wel geheel zonder uitwerking zijn.

lntusschen had Doctor Lek, uit Rome teruggekeerd, al zijne krachten ingespannen om de pauselijke bul ten uitvoer te doen leggen. Doch weldra bespeurde hij, dat zijne bemoeiingen voor hem zelf niet zonder gevaar waren, en dal Lulher een veel grooteren aanhang bezal, dan hij vermoed had; zelfs te Leipzig werd Lek door de studenten beschimpt en moest hij zich in een nabijgelegen klooster verbergen, om mishandelingen le onlgaan.

Toen hij eindelijk de bul had aangeplakt, werd zij met slijk geworpen. Te Erfurt kon dit niet eens geschieden, daar een gewapende hoop studenten den wagen van Dr. Lek omsingelde, hem de afdrukken der banhul uit de hand rukte en die in het water wierp.

Luther zelf bekommerde zich weinig om den ban. Dit bleek hel best uil de nieuwe, stoutmoedige schriften, welke hij in het licht zond, waarin hij nog krachtiger dan in zijne vroegere boeken de leerbegrippen en instellingeji dei kerk aantastte.

In dezen hachelijken tijd hing alles af van de vraag, ol keurvorst Fre«lenk de Wijze de voltrekking van den ban zou dulden of niet. Werd Luther voor een geestelijke rechtbank gedaagd, dan was zijn lot beslist; den monnik wachtte niels anders dan de brandstapel en met zijn dood zou de reformatorische beweging waarschijnlijk voor langen tijd onderdrukt zijn, want wie zou den moed hebben bezeten nog weder zoo krachtig op te treden wanneer deze stoutmoedige monnik als olfer van de vervolgingen der geestelijkheid bezweken was? Van het hoogste belang voor den verderen loop van de geschiedenis der hervorming was dus het besluit van den keurvorst van Saksen.

De pauselijke gezanten Alexander en Caraccioli begrepen dit zeer goed en wendden zich derhalve tot den keurvorst met den eisch, dal hij Luthers werken zou lalen verbranden en hem zelf óf straffen óf gevankelijk naar Home zenden.

Frederik was hel tegenover de dringende beden der pauselijke gezanten niet geheel met zich zelf eens, wat hij doen zou. Hij besloot den beroemden Erasinus om raad Ie vragen, dewijl deze zeker wel volkomen in staal zou zijn le beoordeelen, of Luther inderdaad kettersche stellingen predikle.

Erasmus antwoordde op de vraag van den keurvorst: «Luthers grootste misdaad bestaat hierin, dal hij de kroon der pausen en den buik der monniken heeft aangetast. Luther is nooit behoorlijk weerlegd en daarom wekt de gestrengheid der legen hem uitgevaardigde bul de verontwaardigiug van alle rechtschapen lieden op."

Dit antwoord was zeer naar den smaak van den keurvorst; nu verklaarde hij den pauselijken legaten, dal hij, voordat Luthers zaak door billijke en geleerde scheidsrechters onderzocht was, noch het verbranden van zijne boeken inwilligen, noch toeslaan zou dal Luther in zijn land gevangengenomen werd. Zoo bleef Lulher dan in Willenberg, waar hij ongestoord zijn ondersvijs voortzette, hoewel de keizer zijne afkeuring over Luthers leer openlijk uitsprak door in zijne erflanden, overeenkomstig 's pausen bevel, Lulhers boeken te lalen verbranden, en eenige geestelijke vorsten en rijkssteden hel keizerlijk voorbeeld volgden.

Lulher was over liet verbranden zijner geschriften lievig vertoornd, hij besloot den paus le doen gevoelen, hoe weinig hij zich in hel vervolg om zijn gezag bekommeren zou.

Iu den morgen van den 10™ December verzamelden de studenten zich Ie VVitlenberg voor de universiteit en lazen op hel zwarte bord eene aankondiging. die hen met groote verbazing vervulde.

Di. Maarten Lulher maakle daarin bekend, dal hij dienzelfden morgen te !• uur de pauselijke bul en decrelalen verbranden zou.

Sluiten