Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Laatste levensjaar en dood van Frans I.

hij binnen den lijd van een jaar met eene dochter van Karei of van Ferdinand in den echt trad. Deze laatste voorwaarde werd echter niet vervuld, daar de hertog van Orleans reeds den 8en September laio stierf. Als eene der belangrijkste bepalingen van het vredesverdrag beschouwde. Karei V de afspraak inet den koning van Frankrijk om gezamenlijk de Turken te bestrijden en de ketterij te onderdrukken. Frans beloofde den keizer hulptroepen tegen de vijanden der Christenheid te leveren en met hem voor de herstelling van de eenheid der kerk en de bijeenroeping van eene algemeene kerkvergadering werkzaam te zijn.

De laatste veldtocht was voor Frans I zóó ongunstig afgeloopen, dat de trots van den veroveringszuchtige!! koning gefnuikt was. Zijne macht en zijn staalkundige invloed waren geheel ondermijnd; hij had opgehouden een geducht tegenstander des keizers 'j zijn. Toen hij na den dood van den hertog van Orleans nog eene poging waagde om door middel van onderhandelingen op de eene of andere wijze het zoo vurig begeerde Milaan voor Frankrijk te verkrijgen, ontving hij van Karei V eene korte en koele weigering ten antwoord. De keizer verklaarde, dat hij niet van plan was Frankrijk aan te vallen, maar dat hij ook nooit eenige eischen tot vergrooting van Frankt ijks grondgebied inwilligen zou. Hiermede moest Frans I zich tevreden stellen.

Ook in den oorlog met Engeland waren de Fransche wapenen uiel voorspoedig; het gelukte den koning niet liet door de Eugelschen veroverde Boulogne te herwinnen. Frankrijk was door de onafgebroken oorlogen, waarin de eerzucht en de dorst naar krijgsroem van den koning hel land gewikkeld hadden, geheel uitgeput. De van al hunne welvaart beroofde burgers waren nauwelijks meer in staat de drukkende belastingen te betalen; meer dan een gewest was in eene woestenij herschapen. Het land smachtte naar vrede en ook de koning was den nutleloozen krijg met Engeland eindelijk moede geworden. Hij moest den vrede, die den 17en Juni 1546 gesloten werd, met een zwaar offer koopen. Boulogne werd voor den tijd van acht jaren aan de Engelschen afgestaan met de belofte, dat hun na verloop van dien tijd voor de teruggave dier plaats de som van twee millioen kronen betaald zou worden.

Frans I overleefde dien vernederenden vrede geen vol jaar. Hij stierf reeds den 31en Maart 1547 in den ouderdom van 53 jaren. De gevolgen van grove uitspattingen, die zijn vroeger zoo krachtig lichaam ondermijnd hadden, sleepten hem ten grave.

Frans I wordt door de Fransche en ook door sommige Duitsche geschiedschrijvers met zekere vooringenomenheid als een der belangrijkste vorsten van zijn lijd voorgesteld, de onpartijdigen echter oordeelen anders over hem. Zij laten zich niet verblinden door den bedriegelijken glans, waarmede de schoone, prachtlievende, talentvolle en met een levendigen zin voor kunst en wetenschap begaafde vorst zijn troon heeft weten te omringen, al erkennen zij gaarne, dat Frans I zich ten aanzien der ontwikkeling van kunst en wetenschap jegens Frankrijk zeer verdienstelijk heeft gemaakt. Leopold Ranke (*) geeft ons van Frans 1 de volgende schets:

»Zijn hof was het middelpunt waar al hel beroemde, al bet schitterende, al hel verhevene, dat de natie opleverde, samenvloeide: steeds afwisselend en toch steeds hetzelfde. Frans I was er op gesteld dat er nooit gebrek was aan dames, zonder wie het hof in zijne schatting gelijk was aan eene weide zonder bloemen. Hierdoor werd hij geprikkeld om aan zijn uiterlijk groote zorg Ie besteden. Gaarne bewoog hij zich onder haar in zijn met goud doorstikt wambuis, door welks openingen hel fijnste linnen gluurde, en in zijn overkleed of bofmanlel met stikwerk en gouden tressen versierd. Hij wenschte door zijn

*) Fransche Gesch. voornamelijk in de 16e en 17e eeuw door Leopold Ranke.

Sluiten