Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De kerkvergadering te Trente. Luthers laatste werkzaamheid.

beid een overwegenden invloed op de beraadslagingen zon kunnen uitoefenen. Bovendien achtlen zij het onrechtmatig, dat het voorzitterschap op de vergadering en hel rechterambt over de proleslanlen bekleed zou worden door den paus, 'die ben leeds als keilers in den ban gedaan had en ben slechts als aangeklaagden behandelde. Alleen op een vrij concilie, waarop aan de protestanten volkomen gelijke rechlen mei de katholieken verzekerd waren, op een nationaal Duilsch concilie wilden zij verschijnen, alleen op zulk eene vergadering kon de stem van het Duilsche volk zich onbelemmerd doen hooien.

Hel uitzicht op eene vreedzame beslechting van de godsdienstige geschillen . verdween mei eiken dag meer.

De katholieken staken het hoofd slouler dan ooit op, want zij zagen den keizer omringd door de vurigste aanhangers der katholieke kerk. I)e hertog van Allta, de dweepzieke vijand der protestanten, was naar Duitschland lot den keizer gereisd, ook de rijkskanselier Granvelle betoonde zich een verbitterd tegenstander der Lutherschen.

Beide partijen gevoelden, dat eene bloedige beslissing van den strijd niet uitblijven kon. Zij bestreden elkaar in hartstochtelijke geschriften en overstelpten elkander met smaad- en scheldwoorden. Onder anderen gaf Luther een boek uit, »tegen het pausdom", waarin men den paus, met ezelsooren versierd en door duivelen bediend, op eene zeug zag rijden.

In dezen tijd van hooggeklommen spanning bereikte Luther het einde van zijne aardsche loopbaan. Wel bad bij slechts nauwelijks zijn drieënzestigsle levensjaar bereikt, maar zijne ruslelooze, ingespannen werkzaamheid had zijne krachten ondermijnd. Alleen zijne wetenschappelijke werken — om van zijn overigen arbeid Ie zwijgen — zijn zoo talrijk en van zulk een omvang dal zij reeds een geheel menschenleven kunnen vullen. Doch buitendien was Luther de volijverige zielverzorger zijns volks, de ijverigste leeraar aan de universiteit, de trouwste raadsman zijns vorsten geweest.

Van eene werkzaamheid als die van Luther biedt de geschiedenis nauwelijks een tweede voorbeeld aan. In die lange reeks van jaren geschiedde in de prolestanlsche gewesten van Duitschland niets belangrijks zonder zijn raad. In alle omstandigheden werd zijn oordeel ingewonnen, bij alle onderhandelingen werd de beslissing aan hem overgelaten. Zelfs in het huiselijk leven, bij kleine familietwisten droeg tnen de beslechting aan hem op en waar ellende en jammer heerschlen, daar zochten de armen en ongelukkigen bij hem hulp, bescherming en troost.

Duizenden en nog eens duizenden brieven beeft Luther in die jaren geschreven aan vorsten, graven en heeren, aan burgers en boeren. Niemand, die zich lol hem om raad of hulp wendde, zag zich teleurgesteld.

De laatste jaren waren voor Luther niet vroolijk geweest. De strijd mei de aanhangers van Zwingli, die kort na het godsdienstgesprek te Marburg weer ontbrandde, benevelde zijne blijdschap over den gelukkigen voortgang van zijn hervormingswerk en eene oorzaak van diepe smart was het voor hem, dal hij in den laatsten tijd zijn liefsten en meest vertrouwden vriend Melanchlbon meer en meer tol de leer van Zwingli zag overhellen.

Slechts een klein voorval verschafte hem in dien lijd nog eene reden tot vroolijkheid. In het jaar 1545 werd namelijk van Rome uit een ltaliaansch geschrift verbreid, waarin verhaald werd dal Dr. Maarten Luther gestorven was en dal de duivel zijn lichaam had weggehaald. Zeer stichtelijk eindigde hel geschrift met hel bericht, dat door hel vreeselijk einde van den rampzaligen keiler velen hun leven verbeterd hadden en tot de alleenzaligmakende kerk waren teruggekeerd.

Lulher lachte hartelijk om dien onzin en vertaalde zelf hel geschrift in het Duitsch.

Nog in zijne laalsle levensdagen was Lulher even ijverig werkzaam als vroeger; hoewel zijne gezondheid veel Ie wenschen overliet, verliet bij den

Sluiten