Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het Juli-edikt. De politieke». Samenzwering. Verraad.

•18™ October zond hij het gezantschap met een ontwijkend antwoord en onbepaalde beloften weg. Het belangrijkste wat hij toestond was een wapenstilstand , die den geheelen winler duren zon. Reeds hierdoor werd echler de macht der hugenoten versterkt, thans staken zij in geheel Frankrijk het hoofd weer stoutmoedig op.

Zeer gunstig werkte voor hen eene scheuring, die sinds het vertrek van Anjou naar Polen in de katholieke partij zelf ontstaan was.

De slachting van den Barlholomeüsnacht had aan meer dan één gematigd man de oogen geopend ten aanzien van de vreeselijke gevolgen, welke zulk een regeenngsbeleid, tot in zijne uiterste consequentie toegepast, na zich sleepen moest. Deze gematigden sloten zich nauwer bij elkander aan; zij noemden zich politieken en hunne partij werd daarom die der politieken of misnoegden genaamd. Haar doel was den invloed van Guise te fnuiken en dien van Catharina de Medici te beperken.

Aan het hoofd dezer partij stonden de maarschalk en hertog van Montmorency, aan wien zoowel zijne broeders, de maarschalk van Damville, Willem van Ihoré en Karei van Meru, als zijn neef, de jonge Hendrik de Latour. burggraaf van Turenne. en de maarschalk van Cossé zich aansloten. Natuurlijk deden dit ook koning Hendrik van Navarre en Hendrik van Condé.

Eene gevaarlijke beteekenis kreeg de partij der politieken voor de kroon, toen zij den jongsten broeder des konings, den hertog van Alencon, voor zich wist te winnen. Frans van Alencon was eerst 19 jaar oud. Hij bezat geene uitstekende gaven, maar eene onbegrensde eerzucht. Zijne moeder beminde hij niet, dewijl deze steeds zijn broeder Hendrik van Anjou boven hem had begunstigd. Hij hoopte door middel van een verbond mei de politieken zich eens van den Franschen troon meester te zullen maken, daar Karei IX sinds de bloedbruiloft zoo ziek was, dat zijn dood binnen korten lijd verwacht mocht worden, fn dat geval zou het er op aankomen een stouten greep naar de kroon te doen en Hendrik, die in het verwijderde Polen de handen vol had, van de troonopvolging uit te sluiten.

Op zich zeil zou de partij der politieken te zwak zijn geweest om zulke veelomvattende plannen uil te voeren, doch in vereeniging met de hugenoten konden zij over eene ontzagwekkende macht beschikken, en deze verbintenis kwam dan ook lot stand.

Eene geheime samenzwering werd gesmeed. Men bepaalde, dat de hertog van Alencon en de koning van Navarre op vastendag van het jaar 1574 heimelijk het hof, dat zich te Sl. Germain ophield, zouden verlaten, terwijl te gelijk de hugenoten in geheel Frankrijk naar de wapenen zouden grijpen.

Alles was geregeld; eenige honderden ruiters der hugenoten waren tot in de nabijheid van St. Germain doorgedrongen, om de vlucht van Alencon en Navarre te beveiligen, toen de jonge hertog op het beslissend tijdstip den moed verloor. Zijn vertrouweling La Mole, die tot dusver ijverig deelgenomen had aan de samenzwering, verried met toestemming des herlogs hel geheele plan aan Catharina de Medici.

Catharina voerde den koning onmiddellijk naar Parijs terug. Navarre en Alencon volgden haar; de eerste verklaarde, dal hij vaneen tegen den koning gesmeed plan geheel onkundig was en zich alleen van het hof had willen verwijderen, dewijl men tegen hem een door niets gerechtvaardigd wantrouwen aan den dag legde.

Catharina durfde tegen hem geene strenge maatregelen nemen, doch liet hem, evenals haai* zoon Prans, scherp bewaken. De hertog van Montmorency en de maarschalk Cossé werden in de baslille opgesloten, Condé, Tlioré en Turenne wisten te ontvluchten. Van de ondergeschikte deelnemers aan de samenzwering werden eenigen ter dood gebracht. Dit lot trof ook La Mole, die gehoopt had, door zijn verraad genade van Catharina te zullen verwerven.

Door deze met de grootste vastberadenheid genomen en in aller ijl

Sluiten