Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De „maagdelijke koningin". De 39 artikelen. De Episcopale kerk.

regeling van de godsdienstige aangelegenheden over. In liet parlement zaten vele mannen, die onder koningin Maria den grootsten ijver voor het katholicisme aan den dag hadden gelegd, doch die thans met de gewone beginselloosheid van zulke lieden opnieuw van partij verwisselden en voor de herstelling der wetten van Eduard VI eene lans braken. Al de besluiten in katholieken geest, door Maria uitgevaardigd, werden weer ingetrokken. De koningin werd tot het hoofd der Engelsche kerk verklaard, de proleslantsche vorm van eeredienst hersteld en elke andere vorm van godsvereering verboden.

De groote meerderheid der geestelijken schikte zich naar deze nieuwe orde van zaken, van 9400 geestelijken legden slechts 14 bisschoppen en ongeveer 150 andere priesters van minderen rang hunne ambten neder, om aan hun geloof trouw te blijven. Onder alle standen verwisselde men toen zonder aarzelen van geloofsbelijdenis, naarmate der menschen stoffelijk voordeel dit gebood.

Tusschen de koningin en het parlement heerschte de beste verstandhouding. Het parlement stond bereidwillig het invoeren van eene nieuwe belasting toe, doch het sprak van den anderen kant ook den wensch uil, dal Elisabelh, ten einde aan hel land een wettigen erfgenaam der kroon te schenken. zich een echtgenoot kiezen zou. Elisabeth gaf daarop een ontwijkend antwoord. »Ik ben met Engeland gehuwd, mijn volk is mijn huisgezin en mijn vurigste wensch is deze, dat men eens op mijn graf moge schrijven: "Elisabeth leefde en «tierf als maagdelijke koningin.""

Dit antwoord bracht het volk in verrukking, dat zijne maagdelijke koningin met vurige geestdrift aanhing en zich des te meer over de nieuwe regeering verheugde, dewijl zij ook den vrede met Frankrijk aanbracht. Reeds in April 1559 werd deze gesloten. Slechts de uiterste godsdienstige partijen waren ontevreden; de strenge katholieken, dewijl hunne hoop op de zegepraal der katholieke kerk niet vervuld werd.de dweepzieke protestanten, omdat Elisabelh veel Ie langzaam naar hun zin voortging en bij hare hervormingsmaatregelen er zelfs op uil was om bij den eeredienst van de in hun oog afgodische vormen zoo veel mogelijk Ie redden.

Wij willen hier de geschiedenis een weinig vooruitloopen en kortelijk mededeelen wat Elisabelh lol hervorming van de kerk heeft verricht. In het jaar 1562 riep zij een soort van geestelijk parlement samen, de Convocatie, waaraan zij eene nieuwe kerkelijke welgeving, in 39 artikelen vervat, voorlegde. De Convocatie nam deze 39 arlikelen, nog heden de wel der Engelsche hoogkerk, aan. Hierin werden de wetten van Eduard VI vernieuwd, maar dewijl het bisschoppelijk bestuur en een aanlal andere kerkelijke vormen behouden waren, ontstond daartegen onder de strenge aanhangers van Calvijn, die uit Zwitserland naar Engeland waren teruggekeerd, een even groote tegenstand als onder de katholieken. Een groot aantal proleslantsche sekten ontstond er onder verschillende namen, als dissenters, nonconformisten, puriteinen, presbyterianen, enz. Allen bestreden de nieuwe kerk met de grootste verbittering.

In Schotland waren de verwikkelingen intusschen meer en meer toegenomen; tusschen de koningin-regentes Maria van Guise en de talrijke protestanlsche partij was een openlijke strijd uitgebarsten.

De regentes voerde het bewind volgens de wenken, die zij uit Frankrijk van hare broeders, de Guisen, ontving. Tegen beter weten in, hoewel zijzelf overtuigd was, dat strenge maatregelen tegen de hervormden lot gevaarlijke oproeren zouden leiden, zwichtte zij voor den aandrang liarer broeders. Zij verbrak hare den protestanten gegeven beloften en verklaarde op de klachten, die men hierover bij baar inbracht, zeer overijld, dal vorsten niet verplicht waren lol het houden van zulke beloften, die zij slechts met staalkundige bedoelingen gegeven hadden; zij daagde de geheele hervormde geestelijkheid Ie Slirling voor hel gericht en liet opnieuw vervolgingen tegen de ongehoorzamen instellen.

Sluiten