is toegevoegd aan je favorieten.

De geschiedenis der wereld, aan het volk verhaald

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Kuiperijen van Maria Stuart. Opstand in Engeland.

vonnis onmogelijk te maken. Buitendien meende Maria Stuurt ook no" langs een anderen weg haar doel Ie kunnen bereiken. Zij knoopte geheime "onderhandelingen aan met Murray en Norfolk, den voorzitter der koninklijke commissie. Aan Norfolk schreef zij allerliefste brieven ; zij zeide hem hare hand toe en ook haar halfbroeder Murray wist zij voor dit avontuurlijk plan te winnen, doch slechts voor een oogenblik, want hij zelf was het die de voorgenomen echtverbintenis aan Elisabelh mededeelde.

Elisabeth was diep verontwaardigd over hel achter haar rug "espeelde spel. Zij liet Maria Stuart naar Coventry in verzekerde bewaring brengen. Norfolk werd in October 1569 gevangengenomen.

Hoever Maria's verbintenissen reikten en hoe gevaarlijk zij waren, bleek thans eerst recht duidelijk; twee der machtigste Engelsche grooten, de'graven van Northumberland en van Westmoreland, grepen eensklaps naar de wapenen. Zij verklaarden, dat het doel van hun opstand de bevrijding van Maria Stuart en van Norfolk, de herstelling van de onderdrukte katholieke kerk in Engeland en de vaststelling van de wettige erfopvolging was. Vele katholieken schaarden zich rondom hunne vaan, waarop een kruis en de wonden van Christus afgebeeld waren; in de oproerige gewesten werd de katholieke eerediensl hersteld en eene jacht op de ketters geopend.

De opstand was zeker vrij gevaarlijk, want de graven rekenden op Pransche en Spaansche hulp, die zij ook ongetwijfeld ontvangen zouden hebben, indien het Elisabeth niet gelukt was, door krachtige maatregelen de beweging te onderdrukken, eer deze eene al te groote uitbreiding verkregen had. A\estmoreland vluchtte naar Vlaanderen, Northumberland naar Schotland: beiden werden wegens hoogverraad Ier dood veroordeeld, doch alleen aan Northumberland, die later gegrepen werd, en aan eenige ondergeschikte deelnemers aan den opstand werd dit vonnis voltrokken. Norfolk, die aan dezen opstand onschuldig was, ontving genade, op voorwaarde, dat hij zich zonder Elisabeths toeslemming niet weder met huwelijksonderhandelingen inlaten zou.

Elisabeth had wel den opstand onderdrukt, maar volstrekt niet de gemoederen der opgeruide katholieken tot rust gebracht; integendeel. dezen namen van nu af tegenover de protestantsche koningin eene nog vijandiger houding aan dan vroeger. Dewijl zij genoodzaakt waren hun geloof geheim te houden, waren zij steeds geneigd heimelijk samen te spannen. In hun oog was Maria Stuart de eenig wettige koningin van Engeland, Elisabeth daarentegen een bastaardkind, dat van den troon gestooten moest worden, opdat door de geloovige Maria de heilige katholieke kerk in Engeland hersteld worden zou. Paus Pius V vuurde de geloovige katholieken tol samenzwering en opstand aan door eene bul uit te vaardigen, waarin hij Elisabelh van den Engelschen troon vervallen en al hare onderdanen van den eed van trouw ontslagen verklaarde. Jezuïeten kwamen als zendelingen van den Roomschen stoel in hel land; als ijverige puriteinen vermomd trokken zij door de katholieke districten. In bet openbaar predikten zij als strenge protestanten, doch in het geheim werkten zij voor de katholieke kerk en voor het erfrecht van Maria Stuart, voor wie zij een groot getal aanhangers wisten te winnen. Maiias gevangenschap in Engeland was dus voor Elisabelh eene bron van voortdurend gevaar, dewijl de gevangen koningin licht bevrijd en dan aan hel hoofd der katholieke opstandelingen geplaatst worden kon.

Niel minder onrustbarend was de loop der zaken in Schotland: ook bier stonden de partijen dreigend tegenover elkaar. De katholieken baatten mei geheel bun hart den graaf van Murray, door wiens geestkracht de protestantsche partij tot eene heerschappij gekomen was, waarvan zij met de aan dien tijd eigen onverdraagzaamheid partij trok.

Een ijverig katholiek, Hamilton van Bothwelchaugh, besloot zijn vaderland van den gehaten regent te bevrijden. Ilamillon was bij Langside gevangengenomen en ter dood veroordeeld, doch Murray had hem genade verleend.