Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Cecil en Essex in Elisabeths raad. Opstand in Ierland. Tyrone.

Ihihps II zou met zijn ouvermoeiden vijand gaarne vrede hebben gesloten: ook in den Engelschen staatsraad verhief de scherpzinnige Burleigli daarvoor zijne slem, maar zijn gevoelen vond geen weerklank. Het meest verzeltezich daartegen de gunsteling van koningin Elisabelh, de jonge ondernemende graaf Essex, die aantoonde, dat door den oorlog de Spaansche handel verlamd de Lngelsche daarentegen lot een hoogeren trap van bloei verheven werd en dat de oorlog legen Spanje de beste bescherming was, welke men den protestantschen Nederlanders kon schenken. De kaapvaart der Engelschen duurde dus onafgebroken voort.

Lord Burleigh stierf kort daarop in het jaar 1598; tien jaren vroeger was graat Leicesler hem reeds voorgegaan. Rurleighs zoon, Robert Cecil, volgde zijn vader op in het vertrouwen der koningin, wier geheimschrijver hij werd maar hij verwierf zich niet de macht en den invloed van den overledene uien hij ook , hoewel bij een werkzaam en bekwaam man was, in staalkundig beleid en scherpzinnigheid niet evenaarde.

Burleighs voornaamste tegenstander in den raad der koningin was in de laasle jaren de door zijn tragisch lol bekend geworden graaf Essex geweest.

Kobert Devereux, graaf van Essex, was in liet jaar 1566 geboren. Door zijn stiefvader, den graaf van Leicester, was bij der koningin aanbevolen en deze had op hem de liefde overgedragen, welke zij eens Leicesler toedroeg hlisabelhs vrienden zeggen, dat zij voor den schoonen, ridderlijken, beschaafden en ontwikkelden jongen man eene moederlijke teederheid gekoesterd heeft• bare vijanden daarentegen beschuldigen de bejaarde vrouw van een onreinen nartslocht voor haar gunsteling. Een bewijs voor deze laatste bewering hebben zij echter nooit kunnen aanvoeren.

Essex was een talentvol, stoutmoedig en ondernemend jonkman; zijne eerzucht vond in het ïjdele hofleven geene bevrediging, hij wilde zich een grooteren invloed verwerven dan die, welken Elisabelh hem uil eigen beweging toestond, en daardoor vielen er tusscheu hem en de koningin menigmaal heilige tooneclen voor; men zegt zelfs, dal Elisabelh hem eens in haar drift een slag in het aangezicht heeft gegeven. Maar haar toorn bedaarde spoedig, zij verzoende zich met haar lieveling en deze stond in hooger aanzien dan voorheen.

Het vurig karakter van den ondernemenden Essex was in slrijd met de kalme bedachtzaamheid van Burleigh. Deze beide mannen moesten dus in den raad der koningin dikwerf vijandig tegenover elkander staan en na Burleighs dood erlde zijn zoon Robert zijne vijandschap tegen Essex.

Deze brandde van begeerte om zich door schitterende daden Ie onderscheiden. In het jaar 1598 scheen de gelegenheid daartoe zich aan te bieden, tn Ierland was een gevaarlijke opstand uitgebroken. Onder aanvoering van Hugli ONeale, graaf van Tyrone, hadden de Ieren meer dan eene belangrijke overwinning op den Engelschen stadhouder behaald. Elisabelh moesl de Ieren ten ouder brengen want juist Ierland was altijd het brand- en middelpunt van alle aanslagen der katholieken. De Ieren waren, reeds uit haal legen de prolestanlsche Engelschen, trouwe katholieken gebleven, zij hingen den paus met groote liefde aan en waren voor hel meerendeel zeer geneigd tot een bondgenootschap met Spanje of Frankrijk. Ook Elisabelh had de kunst niel verslaan om hen Ie winnen, dewijl ook onder hare regeering het stelsel van onderdrukking en afpersing, waardoor de Engelschen zich in Ierland zoo uoodetijk gehaat hadden gemaakt, bij voortduring toegepast werd

Toen de opstand in bet jaar 1598 grooler uitbreiding verkreeg, wenschle graat Essex voor zich hel opperbevel over het Engelsche leger, waarmede liii beloofde de beweging te zullen onderdrukken. Elisabelh was in den beginne met geneigd zijn wensch te vervullen. Zij hield haar gunsteling voor Ie onstuimig en Ie eigenzinnig in één woord, voor ongeschikt om die zoo gewichtige laak te volbrengen. Doch toen Essex' verzoek ook ondersteund werd door zijne tegenstanders, die hem van het hof wenschten Ie verwijderen, gaf de koningin

Sluiten