Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

622

Essex' onbezonnen stappen. Zijn doodvonnis.

Elisabeth ontving door hare spionnen bericht van de dolzinnige plannen van haar gunsteling. Thans mocht zij niet langer dralen. Den 7™ Februari IfiOl ontbood zij hem voor haar raad, om zich te rechtvaardigen; doch Essex weigerde te verschijnen, omdat — zooals hij voorgaf— zijn leven aan het hol niet veilig was, daar zijne vijanden besloten hadden, hem te laten vermoorden.

Nog altijd kon Elisabeth niet besluiten met de uiterste gestrengheid te werk te gaan tegen een man, dien zij van ganscher harte genegen was. Den volgenden dag, den 8'n Februari, zond zij eenige der hoogste staatsbeambten en onder hen ook den kanselier Egerton tol Essex, om hem te waarschuwen en tot gehoorzaamheid te bewegen. Deze beambten troffen Essex aan in zijn versterkt landhuis en omringd door een groot aantal gewapende vrienden. In plaats van te luisteren naar hunne woorden, liet hij hen gevangennemen, en rukte aan het hoofd eener gewapende bende naar Londen op. Hier wilde hij het volk in opstand brengen, de koningin gevangennemen, en haar tot bijeenroeping van het parlement en tot eene regeering overeenkomsti™ ziin wil noodzaken. ° J

Zoo dikwijls Essex vroeger in Londen verscheen, was hij door het volk steeds met luide toejuichingen begroet. Hierop nu bouwde hij; hij meende op eene snelle en gemakkelijke zegepraal te mogen rekenen. Doch deerlijk zag hij zich teleurgesteld. De burgers, die hem vroeger toegejuicht hadden, trokken zich schuw in hunne huizen terug, toen zij bemerkten, welk plan Essex naar Londen gevoerd had.

Hoewel hij, evenals vele andere voorname rebellen van vroegeren en lateren tijd. zijne onderneming begon met den uitroep: »Leve de koningin! Alles geschiedt tot haar welzijn en dat des volks!" sloeg niemand aan die woorden geloot', en toen Elisabeth na een kort en goed beraad, allen, die terstond de wapenen nederlegden, vergiffenis beloven, doch de ongehoorzamen met de gestrengste straffen bedreigen liet, verlieten ook zijne volgelingen zijne zijde. Essex moest vluchten en zich aan de genade der koningin overgeven.

De rechtbank, die over Essex uitspraak moest doen, kon na al het gebeurde, volgens de wetten des lands niets anders dan hel doodvonnis over den graal' en zijne medeplichtigen uitspreken, en Elisabeth beschouwde het als haar koninklijken plicht, dit vonnis te doen voltrekken, hoe zwaar het haar ook viel. want zei I's Essex' openbare rebellie had de liefde tot hem niet verzwakt. Den 23™ Februari 1 <»!) 1 werd de graaf ter dood gebracht en vier zijner medeplichtigen ondergingen hetzelfde lot. De overigen, en onder hen «Ie om zijne vriendschap voor den grootsten dichter der Britten beroemde graaf Southampton, ontvingen genade.

Elisabeth had een zwaren strijd gestreden, eer zij tot het besluit gekomen was het doodvonnis Ie onderteekenen. De herinnering aan haar verloren'lieveling en diens tragisch lot, bovenal de gedachte dat zij zelf hem ter dood had moeten verwijzen, verbitterden de laatste jaren van haar leven. Een diepe zwaarmoedigheid maakte zich van haar meester en de sterfdag van Essex deed hare smart met verdubbelde kracht ontwaken. Hare niet te stelpen tranen schijnen het vermoeden, dat Essex voor haar meer dan de zoon van een geliefd vriend harer jeugd geweest is, te rechtvaardigen: zij deden dan ook waarschijnlijk een sprookje ontstaan, dat in verschillende geschiedkundige werken opgenomen is en als bewijs voor de zedeloosheid der «maagdelijke" koningin wordt aangevoerd.

Toen Elisabeth eens — zoo verhaalde men later — haar geliefde van hare trouw en teederheid verzekerde, antwoordde Essex twijfelend, dat vrouwenliefde wankelbaar en veranderlijk was, en smolt als sneeuw voor de zon; dal Elisabeth hem licht vergeten kon, indien hij haar ooit, al was het ook 'voor enkele maanden verlaten moest; dan toch zouden zijne vrienden en beuijders hem belasteren en hare liefde in afkeer veranderen. Hierop schonk Elisabeth

Sluiten