Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Erichs waanzin. Hertog Johan in vrijheid. Broederkrijg.

Ten einde aan den moord allhans een schijn van wettigheid le geven, eischle Göran Persson van de stenden de goedkeuring van het doodvonnis. Het ongeloofelijke geschiedde, de stenden lieten zich door dwang en bedreiging overhalen om hunne goedkeuring te verleenen.

Inlusschen vlood de koning als een waanzinnige door bosch en veld. Zijn leermeester en vriend Dionysius Burreüs snelde hem na, om hem tot bedaren le brengen, doch hij moest deze. poging met den dood bekoopen. Op Erichs bevel werd hij door een van diens trawanten neergestooten. Eindelijk liet de waanzinnige ook zijn laatsten volgeling achter: alleen zwierf hij rond.

Den derden dag na den moord trollen eenige boeren hem in een dorpje aan; zij herkenden hem en riepen de lieden van zijn gevolg. In zijn waanzin zeide hij, dat hij geen koning was, dal hij, evenals Nero, zijn leermeester vermoord had en dat Niels Sture rijksbestuurder was. Hij was niet te bewegen om iets te elen noch om rust le nemen; eerst toen zijne geliefde Carina Mans bij hem kwam, werd hij kalmer. Hare liefkoozingen brachten hem lot bedaren, hij liet zich eerst naar Upsala en vervolgens naar Stokholm brengen.

In de eerstvolgende maanden liet Erich de regeering geheel aan de rijksraden over, daar heldere oogenblikken bij hem afwisselden met uitbarstingen van waanzin. In dien laatsten toestand wilde hij niet gelooven, dat hij nog koning was. Wanneer zijn versland terugkeerde, onderteekende hij alles wat men hem voorlegde. Hij stond toe. dat het vonnis, over de ter dood gebrachten geveld, herroepen werd en dat men den lijken eene eervolle begrafenis schonk. Göran Persson werd aan hel gerecht overgeleverd en ter dood veroordeeld, hoewel hij het bewijs leverde, dat hij altijd uitsluitend op bevel des konings gehandeld had; aan de bloedverwanten der vermoorden en aan de aanzienlijkste leden der stenden werden groote geldsommen uitgedeeld, hertog Jolian herkreeg zijne vrijheid, nadat bij zich onder eede had verbonden om den koning in alles trouw le zijn.

Doch niet lang duurde die toestand; langzamerhand keerde Erichs gezondheid terug en nu nam hij al zijne oude gewoonten weder aan. Aan Perssons doodvonnis onthield hij zijne bekrachtiging, en hij herstelde zijn dienaar weer geheel in zijne gunst. Meer dan één maatregel, in de dagen zijner ziekte genomen, verklaarde hij voor niet geldig, meer dan ééne schenking in geld trok hij in.

Den 4cn Juli 1568 huwde hij zijne geliefde Carina Mans en liet baar binnen Stokholm als koningin kronen. Hierdoor beleedigde hij zijn broeder Johan, die zijn opvolger hoopte te worden, doodelijk, en ook zijn jongste broeder Karei, de hertog van Südermannland, sloot zich Ihans bij Johan aan.

De beide broeders vatten de wapenen op tegen hel «tyranniek bestuur van koning Erich en Göran Persson." Zij riepen hunne aanhangers op en nu bleek, dal bijna de geheele adel de regeering van Erich moede was. Weldra stonden zij aan het hoofd eener indrukwekkende macht; de koninklijke troepen, die hun te gemoet waren gezonden, werden verslagen of liepen tot lien over.

Toen Erich het eerste bericht van den opstand zijner broeders ontving, werd hij wanhopig; slechts mei moeite konden zij, die hem omringden, hem van een zelfmoord terughouden; hij wilde zich om het leven brengen door zijne aderen le openen. Eerst trachtte hij den weg van vreedzame onderhandelingen in te slaan, doch zij werden van de hand gewezen, omdat men zijn woord niet vertrouwen kon; hierop daagde hij zijn broeder Karei tol een tweegevecht uil, natuurlijk zonder gevolg; eindelijk plaatste hij zich aan het hoofd van zijne trouwgebleven manschappen, om voor zijne kroon te strijden.

Den 17" September 1568 verschenen de opstandelingen voor Stokholm en legerden zich op de Rörslrandsweide. Toen Göran Persson van het slot hunne vanen zag wapperen, zeide hij tol den koning: «Indien gij vroeger mijn raad hadt opgevolgd, genadige heer, en hertog Johan naar luid van het

Sluiten