Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Vrede van Siöröd en van Stolbowa. Vrede met Rusland.

te sluiten. Ook de Denen waren den strijd moede, en zoo gelukte liet den kanselier Axel Oxensljerna dan ook, door bemiddeling van Engeland, na eene onderhandeling van iwee maanden, in het jaar 1613 den vrede van Siöröd tot stand te brengen, die wel, gelijk men weet, niet voordeelig voor Zweden, maar toch hoven liet voortzetten van den oorlog te verkiezen was.

Gelukkiger hadden de Zweden onder aanvoering, van den zegevierenden veldheer Jacob de la Gardie tegen Rusland gestreden; zij hadden Nowgorod veroverd en zich zóó geducht gemaakt, dal er zelfs in Rusland eene partij opstond, die den wensch koesterde oin op den Russischen troon, de oorzaak van zooveel twisten, een Zweedschen prins te plaatsen. Het was omstreeks den dood van Karei IX, dat een Russisch gezantschap te Stokholm aankwam, otn dezen wensch uit te spreken en de kroon óf aan Gustaaf Adolf óf' aan zijn broeder Karei Philips aan te bieden.

Gustaaf Adolf gevoelde weinig lust om de altijd onzekere heerschappij over een barbaarsch rijk te aanvaarden; evenmin was hij geneigd om die aan zijn hroeder Ie verschaften en hij rekte daarom de onderhandelingen zoolang, tol de Russen eene andere keuze deden. De strijd ontbrandde daarop opnieuw. Gustaaf Adolf hegaf zich in persoon naar het • oorlogslooneel; hij behaalde meer dan eene overwinning, die hem echter weinig of geen voordeel opleverden.

's Konings doel was. Rusland geheel van de Oostzee af te sluiten; dewijl hij dit doel nu bereikt had, betoonde hij zich bereid om een einde aan den krijg te maken. Na langdurige onderhandelingen werd in het jaar 1617 door bemiddeling van Engeland de vrede van Stolbowa gesloten. Zweden behield Karelië en Ingermannland, doch gaf Nowgorod en de andere veroveringen terug.

Openlijk sprak de koning het uit, hoe belangrijk en voordeelig deze vrede in zijne schatting was:

»Het is," zeide Gustaa! Adolf in zijne toespraak tot de stenden. na het sluiten van den vrede, «niet de minste onder de weldaden, die God aan Zweden bewezen heeft, dat de Rus, met wien wij van oudsher op een onzekeren voet stonden en van wiens zijde ons allijd gevaar bedreigde, nu voor eeuwig het roofnest moet laten varen, waaruit hij vroeger ons zoo menigmaal verontrust heeft. Hij is een gevaarlijk nabuur; zijne grenzen strekken zich tot de Noordzee en de Kaspische zee uit en reiken tot dicht bij de Zwarte zee. Hij heeft een machtigen adel, duizenden boeren en volkrijke steden en kan gróote legers in hel veld brengen. Nu kan deze vijand tegen onzen wil zelfs met geene enkele boot in de Oostzee komen. De groote meren Ladoga en Peipus, de baai van Narva, moerassen ter lengle van dertig mijlen en sterke vestingen scheiden ons van hem: Rusland is van de Oostzee afgesloten en vertrouwende op Gods hulp. hoop ik" — voegde hij er bij — »dat het den Russen van nu af zwaar vallen zal, over deze beek te springen."

De grond, waarop Sl. Petersburg nu staat, was toen Zweedsch. Op de grenzen stond een steen met de drie kronen van Zweden en het volgende Latijnsche opschrift: «Hier heeft de koning van Zweden, Gustaaf Adolf. de grenzen des rijks gesteld. Moge zijn werk onder Gods zegen duurzaam zijn!"

Na het sluiten van den vrede met Rusland huwde de verdienstelijke veldheer Jacob de la Gardie Ebba Brahe, de dochter van den rijksvorst, graaf Magnus Brahe; dit huwelijk zou in zijne gevolgen voor Zweden hoogst belangrijk worden.

Gustaaf Adolf had de schoone Ebba Brahe teeder bemind en hel plan gekoesterd om haar naast zich op den Zweedschen troon Ie plaatsen; alleen op den dringenden wensch zijner moeder had hij de uitvoering van dit plan verschoven. Nadat Ebba gehuwd was, zag ook Gustaaf Adolf naar eene aan zijn rang passende gemalin om; hij hoorde van de schoonheid van prinses Maria Eleonora van Brandenburg. Tweemaal reisde hij incognito naar Berlijn.

Sluiten