is toegevoegd aan je favorieten.

De geschiedenis der wereld, aan het volk verhaald

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Pruisen. Regentschap. Copernicus.'

onder hel opperleenheerschap van Polen. Den 2en Januari 1620 stierf hij en werd als keurvorst van Brandenburg en hertog van Pruisen door zijn zoon George Wilhelm opgevolgd.

In Pruisen, zoowel in het koninklijke, d. i. Poolsehe, als in hel hertogelijke deel des lands breidde zich gedurende dit tijdperk de Luthersche leer meer en meer uit. Deze provincie overtrof de overige Poolsehe landen in snelle ontwikkeling van handel en nijverheid, een gevolg van den krachtigen bloei harer sleden.

Aan de hoogeschool te Koningsbergen, in 1546 geslicht, en op de in grooten getale opgerichte scholen werd de wetenschap met den meesten ijver en met het beste gevolg beoefend.

Juist in dien lijd verwierf een Pruis zich onsterfelijke verdiensten ten aanzien der wetenschap.

Nicolaas Copernicus (geboren 1473, gestorven 1543) uil Thorn, kanunnik van de domkerk te Frauenburg, bracht eene geheele herschepping van de sterrenkunde te weeg, door op wetenschappelijke gronden te bewijzen, dat de zon, alleen om hare eigen as draaiend, het middelpunt van het planeienstelsel vormt.

ZES EN TACHTIGSTE HOOFDSTUK.

Rusland. Wasil IV Iwanowitsch. Herstelling van de éénheid van den staat. l)e titel czaar. Wasils huwelijk met Helena Giinski. Iwan IV Wasiliewitsch, de Vreeselijke. l)e regentes Heleua. Hare wreedheid. Menigvuldige doodvonnissen. De Bjelski's en de Schuiski's. lwans opvoeding De Schuiski's ten val gebracht. Heerschappij der Gliuski's. Iwans kroning. Zijn huwelijk met Anastasia Romanowna. De groote brand van Moskou. Opstand tegen de Gliuski's. Svlvester en Alexei Adaschew. Hun zegenrijk bewind. Het corps der strelitzen opgericht. Kasan en Astrakan onderworpen. De Donsche kozakken. De hngelscheu iu de Witte /ee. Oorlog met Noorwegen. Plotselinge ommekeer in Iwans karakter en regeering. Dood van keizerin Anastasia. Sylvester en Adaschew ten val gebracht De opritschniks. Onmenschelijke wreedheid van Iwan den Vreeselijken. Slaafsche onderwerping der Russen. Begin der verovering van Siberië. Ongelukkige oorlogen met de Tataren en Polen. Dooit van Iwan IV.

Iwan III Wasiliewitsch, de groote herschepper van Rusland, was in het jaar ® n^lorven (zie Dl. IV blz. 564). Zijn zoon Wasily (Wasil) IV Iwanowitsch (1506—1535) volgde hem in de regeering op. Deze spande zijne beste krachten in om op den weg, door zijn vader hem gebaand, verder voort Ie gaan. Ook zijn doel, gelijk dat van Isvan III, was hel gansche uitgestrekte Russische rijk tot een geheel te maken en le gelijk door vermeerdering van de volksbeschaving zijn volk eene plaats le doen innemen onder de beschaafde natiën van Europa.

Tot bereiking van eerstgenoemd doel beroofde hij de laatste der kleine vorsten van hunne heerschappij, en maakte hij een einde aan de repuhlikeinsche vrijheid van den kleinen vrijstaat Pleskow, die zich naast Nowgorod dooreen bloeiende» handel onderscheiden had en thans, evenals de zusler-republiek onderging. r

Tegen de naburige Polen en Lithauers slreed Wasil IV niet altijd voorspoedig evenmin als legen de Tataren, die hunne vernielende strooptochten tol Moskou uitstrekten. Hij moest zelfs de belegering van Moskou voor eene som gelds van hen afkoopen.