Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Slachting, onder de aanzienlijkste Russische edelen aangericht.

werpen, om zijne belezenheid en bijbel vastheid aan den dag te leggen. Na tafel begaf hij zich naar den zoogenaamden pijnhof, waar steeds honderden gevangenen hun vonnis zalen af te wachten. Hij liet hen naar hartelust folteren en ter dood brengen, zijne broeders, de monniken, leenden hem bereidwillig hunne diensten als beulen; elk hunner droeg, evenals de czaar zelf, boven zijn kleed een scherp, sterk mes ter lengte van eene el, hetwelk als beulszwaard gebruikt kon worden, en een langen, van eene ijzeren punt voorzienen monniksstaf. die sterk genoeg was, om — gelijk een kroniekschrijverzeide — een boer dood te slaan.

De gunstelingen en opritschniks beschouwden het als eene bijzondere onderscheiding, wanneer het ambt van beul hun door den czaar opgedragen werd; dikwijls bekleedde Iwan het voor zijn vermaak zelf. Nooit was hij vroolijker gestemd, dan wanneer hij uit den pijnhof terugkeerde; dan legde hij zich opnieuw op godsdienstige oefeningen toe.

Geene den czaar of den staat bewezen diensten, hoe groot ook, beschermden iemand legen Iwans wreedheid. Juist die edelen, die zich in het staatsbestuur en in den oorlog het meest onderscheiden hadden, verkeerden het meest in gevaar, want de czaar kende geene dankbaarheid. Hij was bevreesd voor machtige, onafhankelijke en uitstekende mannen, die zijne macht ondermijnen konden, wanneer ze tegen hem partij kozen; waren zij bovendien rijk, dan waren zij des te zekerder verloren, dewijl hun vermogen ten behoeve van den moordenaar verbeurdverklaard werd. Hermann deelt ons daarvan een aantal voorbeelden mede, waarvan wij er hier tot kenschetsing van Iwans karakter, enkele meedeelen.

»De beroemde woiwode knas Alexander Gorbatyi-Schuiski, een afstammeling van den heiligen Wladimir, van Wsewolod den Grooten en der oude vorsten van Ssusdal, een der voornaamste deelnemers aan de verovering van Kasan, een man die zijne edele gezindheid metterdaad bewezen had, werd te gelijk met zijn zeventienjarigen zoon ter dood veroordeeld. Beiden gingen rustig en onbevreesd arm in arm naar de gerichlsplaals. Ook de zwager van Gorbatyi, Peter Chowrin (een Griek van geboorte),deokolnitschiGolowin, de truchsess knas Peter Iwan Gorentski, de knasen Jurii en Iwan Kaschin werden omgebracht en de knas Dimitri Schowiren werd levend gespietst. Hij stierf met een lofzang aan Christus en de moeder Gods op de lippen. Jurii Kaschin. zijn bloedverwant, werd omgebracht, toen hij zich naar de kerk begaf om zijn morgengebed Ie doen. In denzelfden nacht trol den bojaar en knas Michaël Repnin hetzelfde lol. Hij was eenige dagen te voren toeschouwer geweest bij een narrenspel, waarin de czaar gemaskerd en dronken van mede met zijne gunstelingen danste. Michaël weende hij dat schouwspel van droefheid en verontwaardiging. Doch toen Iwan ook hem een masker wilde voorbinden, trad hij dit met voeten en zeide: «Verre zij het van mij, mijn ambt en mijner waardigheid deze schande aan te doen!" De czaar joeg hem woedend weg en besloot zich te wreken. Hij liet hem na eenige dagen niet ver van het altaar, waar hij bad, vermooiden (IS65). De door zijne zegepralen op de Tataren van de Krim beroemde woiwode en bojaar Iwan Scheremetew werd in een dompigen kerker geworpen, welks vloer met ijzeren punten voorzien was. Hier legde men hem zware ketens om den hals, de handen en de voelen; om zijn lendenen sloot men een dikken ijzeren ring, waaraan 10 pud (400 pond) ijzer bevestigd werd. In dezen toestand moest de gefolterde een geheelen dag en een nacht doorbrengen; toen kwam de czaar bij hem in de gevangenis en sprak tol hem: »Ik weel, dat gij zeer rijk zijl. waar zijn uwe schatten?" — «lieer!" antwoordde Scheremetew. »ik heb ze door de banden der armen aan Christus, mijn Heiland, gezonden." Uit barmhartigheid veroorloofde de czaar hem, zich in het klooster Ie Beeloosero lebegeven. Daar leefde hij met een ziek lichaam nog een aantal jaren. Zijn broeder Nikila echter, insgelijks bojaar en woiwode. werd geworgd (I5f>5).

Sluiten