Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Valsche brieven. Dood van den stalmeester Fedorow.

De mannen, die zicli ten lijde van Sylvester en Adaschew door hunne trouw onderscheiden hadden, zagen zich zoo ernstig bedreigd, dat velen hunner liet smartelijk besluit namen oin hun vaderland le ontvluchten ten einde hun leven te redden. Dit deed ook de vorst Andreas Kurbski, *) aan wiens heldenmoed en veldheerstalent Iwan meer dan eene overwinning dankte. Deze vluchtte naar Lithauen en van hier schreef hij een brief aan den czaar, waarin onder anderen de volgende veelbeteekenende woorden voorkwamen:

»Aan den eens heerlijken, door Gods genade hoogberoemden czaar, — den nu lol straf voor onze zonden door helsche boosheid in het hart verduisterden, naar het geweien melaatsehen dwingeland, wiens gelijke zelfs onder de heidensche vorsten der aarde niet gevonden wordt: Verneem! In de bekommering mijns harten zal ik niet veel. maar ten minste de waarheid zeggen. Waarom hebt gij de sterken in Israël, de uitstekendste legerhoofden, die u door den Albehoeder gegeven waren, onder veelvuldige folteringen ter dood gebracht en hun heilig, zegevierend bloed in Gods tempelen vergoten? Gloeiden zij dan niet van trouw en ijver voor den czaar en het vaderland? Lasteringen uitdenkend noemt gij de trouwen — verraders. Christenen — toovenaars, licht — duisternis, zoel — bitier. Waardoor hebben deze voorvechters van het vaderland u vertoornd? Zijn niet door hen de rijken van Batoe vernietigd, waar onze voorvaderen in smadelijke slavernij zuchtten? Zijn niet door hen de Duitsehe burchten ter eere uws naams veroverd? Wal is hel loon dat ons, beklagenswaardigen, wacht? Ondergang! Zijl gij dan onsterfelijk? Is er dan geen God en geen hoogste rechter voor den czaar? Tel mijne wonden! Ik roem er niet 0|\ maar aan God is alles bekend. Hem geef ik mij over, in hel vertrouwen op de voorbede der heiligen en van mijn stamvader, den vorst Jaroslawi. Wij zijn voor eeuwig gescheiden; gij zult mijn aangezicht niet weerzien vóór den oordeelsdag; maar de tranen der onschuldige slachtoffers bereiden den dwingeland zijne straf. Vrees ook de dooden! De door u verslagenen staan levend voor den Allerhoogste. Voor zijn troon roepen zij om wraak. Uwe legerbenden kunnen u niet redden! Uwe vleiers ue onwaardige bojaren, de deelgenooten uwer zwelgerijen en van uw wellust, de bedervers van uwe ziel, die u hunne kinderen len otter brengen, maken u niet onsterfelijk!"

Zulke vermaningen baatten niets, de czaar werd met elk jaar wreeder.

Aan de eerste Moskovische bojaren, den knasen Beelski, Mstislawski, Worolynski en den stalmeester Iwan P. Fedorow, waren geheime brieven overhandigd, onderteekend door Sigismund II Augustus en door den Lithauschen helman Chotkewicz, waarin zij uitgenoodigd werden om naar zijn land de wijk te nemen. Zij leverden deze brieven uit aan Iwan, die ze waarschijnlijk, om hunne trouw op de proef te stellen, zelf ondergeschoven had. De drieeerslgenoemden werden wel voorshands gespaard, maar des te uitgezochter was de straf, waartoe Iwan den grijzen Fedorow veroordeelde, die 1!) jaren achtereen zijn vorst in de hooge waardigheid van stalmeester trouw gediend had en opzichter van de schatkamer was geweest. Men beschuldigde hem, dat hij den czaar van den troon had willen stooten, om in zijne plaats over Rusland le regeeren. Iwan zelf voltrok het vonnis. In tegenwoordigheid van het gansche hol' bekleedde bij Fedorow met het keizerlijk gewaad, zette hem de kroon op het hoofd, plaatste hem op den troon, nam de muls voor hem af, boog zich diep en sprak: «Heil u, groole czaar van het Russische land; zie, de gewenschte eer is u geworden. Daar ik echter de macht heb om 11 tot czaar le verheffen, heb ik ook de macht om u varr den troon le stooten!"

Met deze woorden sliet hij hem het mes in het hart. Ontelbare onschuldige slachlotlers vielen, zoowel uil den hoogslen als uit den laagsten stand. Deopritschniks, met lange messen en strijdbijlen gewapend, liepen bij troepen door de

*) Kurbski, een zeer besrhanfd en talentvol man, heeft gedenkschriften nagelaten, die zeer belangrijk zjjn voor de geschiedenis van Iwan en zijn tijd.

Sluiten