Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Tegenspoed. De sultane Walide. Slag bij de Keresztes.

vader, gaf ook Mohammed III zich geheel aan de weelden van het serail over en verspilde hij daardoor zijne krachten van geest en lichaam beide.

Toen Mohammed den troon beklom, had de oorlog in Hongarije eene voor de Osmanen ongelukkige wending genomen. De Duitsch-Hongaarsche legers behaalden in het jaar 1595 meer dan ééne overwinning. Zij ontnamen den Turken belangrijke plaatsen, o. a. Gran, Wissegrad en Bucharest.

Het bericht van de voordeelen door de Christenen behaald, verbreidde in Constantinopel groote ontsteltenis, en daar te gelijker tijd eene aardbeving vreeselijke verwoestingen aanrichtte en de pest een groot aantal slachtoflers wegrukte, kwam het bijgeloovige volk in opstand. Het eischte, dat alle Christenen in de voorsteden Pera en Galata vermoord zouden worden en dal de sultan zelf zich aan het hoofd des legers stellen zou om de nederlagen der geloovigen te wreken.

Mohamineds moeder, de sullane Walide, eene Ilaliaansche van atkomsl, die, sinds zij hel Christelijk geloof afgezworen had, eene bittere vijandin deiChristenen was geworden, ondersteunde dien volkswensch. Zij drong op eene geheele uitroeiing van de Christenen in het Osmanische rijk aan en verzekerde, dal Gods toorn alleen door een algemeen bloedbad onder de ongeloovigen gestild kon worden. Waarschijnlijk zou zij haar wil hebben doorgezet, indien niet, tot der Christenen geluk, de lafhartige sultan nog meer vrees voor de wraak van een machtig Christenvorst dan voor den vermeenden toorn Gods bad gekoesterd. ,

Toen de Fransche gezant dreigde, dat zijn heer, konmg Hendrik IN,elke mishandeling, den Christenen door de Muzelmannen aangedaan, streng zou weten te slraiTen, liet de sultan het plan tot den Cliristenmoord varen en herschiep men slechts eenige hunner kerken in moskeeën. Ten einde het bijgeloovige volk althans eeuigermate te bevredigen, liet bij de wellen tegen hel gebruik van wijn verscherpen, kroegen en slechte huizen sluiten en eenige vrouwspersonen, die een liederlijk levensgedrag leidden, verdrinken.

Aan den eisch des volks, dat Mohammed III zich aan bet hoofd des legers stellen zou, kon deze zich thans niet langer onttrekken, dewijl ook de janitsaren verklaarden, dal zij zonder hem niet vechten wilden.

In Juli 159(1 Irok hij met een leger van 200,000 man naar Hongarije; in zijn gevolg bevond zich, behalve de veldheer en grootvizier Ibrahim pacha, ook zijn leermeester, de beroemde geschiedschrijver Seadeddin.

liet eerste wapenfeil der Turken bestond in de belegering van Erlau. De stad was niet in staat lang legenstand te bieden. Reeds na acht dagen capituleerde zij, nadat der bezetting vrije aftocht was toegestaan. Doch nauwelijks waren de verdedigers, ongeveer 5000 man sterk, buiten de poorten van Erlau of de janitsaren wierpen zich op hen en brachten hen lot den laatsten man om. In de slad zelf werden hierop de gruwelen van Cyprus herhaald. Mohammed verontschuldigde zijne trouwbreuk met de bewering, dat de slachting Ie Erlau slechts eene rechtvaardige vergelding was voor het bloedbad, dat de Christenen voor korten lijd onder de Turksche bezetting van Hatvan hadden aangericht.

Indien de slad Erlau zich slechts een weinig langer verdedigd had, zou dit treurig lot haar wellicht bespaard zijn geworden, want thans — belaas, een weinig te laat! — snelde aartshertog Maximiliaan met den vorst van Zevenbergen loe, om de vesting te heroveren.

In de vlakte van de rivier Keresztes, niet ver van Erlau, stieten de vijandelijke legers op elkander, hier leverden zij een driedaagschen bloedigen slag (23—2f> Oclober 15915). Langen tijd wisselde de kans, den eersten dag scheen de overwinning bepaald aan de zijde der Christenen te zijn. Reeds sidderde Mohammed voor zijn leven, hij wilde naar Stamboul vluchten. Alleen de ernstige vermaning van Seadeddin, die hem toeriep: »Een sultan der Osmanen keert nooit den vijand deu rug toe!" hield hem daarvan terug. Ook den volgenden dag bleef de overwinning den Christenen trouw, reeds hadden

Sluiten