Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Montalto tot paus verkozen. Zijne gestrengheid.

stemmen te geven, dewijl ze door een afgeleefden grijsaard te kiezen, hunne eigen kans op den heiligen stoel vermeerderden.

Tol zoover de overlevering, die in de meeste geschiedkundige werken overgenomen is. Doch Ranke zegt zeer juist: «Niet op die wijze werd de hoogste waardigheid verworven, en allerminst kou dal geschieden in een tijd. toen ook de kardinalen behoefte gevoelden aan eene krachtige regeering."

Gelijk bijna altijd bij de verkiezing van een paus plaats had, zoo vormden zich ook na < en dood van Gregorius XIII in het conclave verschillende partijen die het over de benoeming niet eens konden worden; dewijl bet geen der uit een vorstelijk of adellijk geslacht afkomstige kardinalen gelukte, de meerderheid van stemmen te verkrijgen, werd den 24" April 1583 kardinaal Montalto, de vooimalige zwijnenhoeder, gekozen. Hij nam den naam Sixtus V aan.

IJi! legende verhaalt verder, dal Si.xtus V, die op een krukje leunend, in diep gebogen houding in het conclave verschenen was, zoodra hij zijn wensch vervuld zag, de kruk wegwierp en het hoofd fier ophief. »Als kardinaal, antwoordde hij iemand, die hem zijne verbazing over die veranderin" te kennen gat «zocht ik met gebogen hoofd de sleutelen des hemels op aarde. I hans heb ik ze gevonden en nu ik op aarde niets meer noodig heb zie ik ten hemel op."

Al is ook dit geheele verhaal verdicht, toch is het zeker, dal Sixtus V van het eerste oogenblik af. waarin hij de regeering aanvaardde, het hoofd tier hield opgeheven, dat hij niet aarzelde, zich terstond als heer en meester < gedragen, die geen raad noodig had, maar in zich zelf de noodige middelen vond om te regeeren.

Sixtus \ vormde door zijn karakter en al zijne hoedanigheden eene scherpe tegenstelling met Gregorius XIII. zijn voorganger. Hij voedde jegens dezen een zekeren afkeer en hieruit ontstond bij hem de begeerte om de door tiregorius XIII genomen maatregelen af te schallen en bij elke gelegenheid een anderen weg te gaan als deze bewandeld had.

Terwijl Giegorius XIII lot uitroeiing van de bandieten troepen aangeworven en eene tallooze schaar van sbirren bezoldigd had, ontsloeg Sixtus V het grootste deel der troepen en bijna de helft der sbirren. hoewel hij vast besloten had. alle misdadigers zonder aanzien des persoons te straffen en de roovers geheel uit te roeien. Tot dusver was hel de gewoonte geweest, dat alle misdadigers, die bij het aanvaarden der regeering door een nieuwen paus in de gevangenis zalen, op den dag der huldiging in vrijheid gesteld werden. Urn deze gunst deelachtig te worden, lieten dikwijls de schuldigen zich op den dag, waarop een paus gestorven was, gevangenzetten. Zij wisten immers, dat zij spoedig ontslagen zouden worden. Sixlus V daarentegen verklaarde, da li ij nooit lot het plegen van zulk een onrechl de band leenen zou. »Is liet niet erg genoeg, riep hij uit, «dat gedurende de regeering van mijn voorganger de rechters dertien jaren lang geluierd hebben ? Niet aan genade aan gerechtigheid is er behoefte. De goeden moeten beloond, de misdadigers daarentegen gestraft worden; en daarom wil ik, dat op mijn kroningsdag viei der slrafwaardigslen ter dood gebracht zullen worden!"

Dit geschiedde. Doch wie waren die vier slrafwaardigslen? Vier jonge lieden uil Cora. die niets anders gedaan hadden dan dat zij betrapt waren op net dragen van korte buksen, welker gebruik streng verboden was. Op den kroningsdag werden zij alle vier aan dezelfde galg bij den Engelenburg opgeknoopt. ° B

Sixlus V kende geene genade. Volgens zijne overtuiging waren rechtvaardigheid en wreede gestrengheid woorden van dezelfde beteekenis. Toen eens een jong Trasteverijner ter dood veroordeeld werd. omdat hij zich verzet nad tegen de sbirren, die hem een ezel ontvoeren wilden, verwekte de gestrenge straf het algemeene medelijden der bevolking. Men smeekte den paus om genade, men hield hem voor, dat de knaap toch slechts een gering

Sluiten