is toegevoegd aan uw favorieten.

Christelijk sociale studiën

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Wat de waarde-leer en speciaal de Meerwaarde-theorie van het Socialisme is, is al evenmin gemakkelijk te zeggen. De uiteenzettingen, daaraan door Marx gewijd, zijn niet altoos even duidelijk.x) Toch kan men in het algemeen dit zeggen: meerwaarde is dat stuk van de waarde, eigen aan een bepaald product, dat overschiet, wanneer men van die geheele waarde aftrekt den prijs van de grondstoffen, de arbeidsmiddelen èn dat arbeidsloon, dat de arbeider minstens moet ontvangen, om te bljjven arbeiden, dus te blijven leven. Het is duidelijk, dat voor het vervaardigen van een product noodig zyn èn de grondstoffen èn de arbeidsmiddelen (werktuigen en arbeiders). Maar wat het product straks vertegenwoordigt aan waarde boven de waarde van die twee, dat is daaraan toegevoegd door den arbeid en moet dus den arbeid ten goede komen. In onze maatschappij komt daarvan het meerendeel ten goede aan den ondernemer, den fabrikant, den patroon onder den naam van »ondernemers-winst«; aan den arbeider komt daarvan alleen zóóveel als hij weet af te dwingen; want de ondernemer behoeft, om zijn onderneming te doen slagen, alleen maar te zorgen voor zooveel »loon«, dat daarmeê het allernoodzakelijkst levens-onderhoud kan worden bestreden en dus de arbeidskracht in stand gehouden wordt; méér geeft hij slechts gedwongen. Toch is het duidelijk, dat de geheele meerwaarde, door den arbeider voortgebracht, aan den arbeider moest ten goede komen en dat elke ondernemerswinst aan den arbeider is ontroofd.2)

Karl Marx, Het kapitaal. Blz. 152, 225 en passim.

2) Nadere bijzonderheden omtrent kapitaal-rente enz. laat ik rusten. Men zie daarover Marx, Het Kapitaal en voor de uiteenzetting, tevens de beoordeeling voor deze waarde- en meerwaarde-leer E. Schall,