Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

parti pris si tranche.... enlève d M. Motley hcibituellement l'apparence et quelquefois la réalité de Véquité historique". Of echter dat „quelquefois" hier genoeg zegt, laat ik over aan 't oordeel der lezers.

Aanteekening III. (hij blz. 57). Reeds hij voorbaat had Groen van Prinsterer de voornaamste grieven onderzocht, die lateidoor Motley tegen Filips ingebracht zijn. En dat onderzoek liep uit op eene rehabilitatie van den Spaanschen koning. Om zich daarvan te overtuigen, leze men wat ik hierna, in het Ie Opstel over Groen, uit de Archives aanhalen zal. De hoofdstelling luidt daar: „Si niaintenant 1'on se demande quelles furent les causes qui préparèrent la Révolution des Pays-Bas, on voit clairement que ce ne fut pas le despotisme du Roi". Zoo klaar als het betoog is, waarin onze geleerde landgenoot zijne stelling verder ontwikkelt, zoo duidelijk blijkt daaruit tevens de verregaande oppervlakkigheid, waarmede Motley de oorzaken van den opstand bespreekt.

Doch. vraagt men misschien, was Motley ook goed bekend met de Archives, droeg hij dus kennis van wat er ook ten gunste van Filips gezegd was'? Ziehier als antwoord op die vraag, wat wij in „Maurice et Barnevelt" p. XXX\ II door den heer Groen vermeld vinden: ,,En m'envoyant le dernier volume de son Hist. de la Fondation M. Motley m'écrivait: „Saus les Archives je n'aurais jamais pu entreprendre la tache difticile que je m'étais imposée, et du moins vous aurez vu, d api ès mes nombreuses citations, que j en ai fait une étude consciencieuse et sincère." " Derhalve M. kende dat boek niet alleen, maar was ook met zijn inhoud innig vertrouwd, en zal immeis ook aan de belangrijke voorrede zijne aandacht hebben geschonken. En toch. welk voordeel trok hij daaruit bij 't beoordeelen van Filips' karakter? Gaf hij zich zelfs de moeite, om wat met zijne zienswijze streed, te weerleggen i

Zeker tegen Filips, als vorst, kan niet weinig worden ingebracht; maar men zij billijk. — men vergete ook niet. dat hij in zijn bestuur niet ongewone moeielijkheden te kampen had, nioeielijkheden voor een groot gedeelte in de bewogen tijdsomstandigheden gelegen, waaraan hij met den besten il niets veranderen kon.

6

Sluiten