Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

neer hij in strijd raakt met koningen en vorsten, zooals met Hendrik VIII en den hertog van Brunswijk, wanneer twist krijgt niet alleen met katholieke godgeleerden, maar ook met andere hervormers, met zijne vroegere vrienden zelfs, dan schrijft hij tegen die allen niet anders dan of zijn pen in gal en modder gedoopt was. Ook zijne uitvallen tegen de Joden gaan onbegrijpelijk ver '). Ja, de hevigheid daarvan is slechts te verklaren uit zijn afkeer tegen.... Mozes, den zoo hoog verheven Godsgezant, den grooten Wetgever in 't Oude Verbond. Ja, afgrijselijk is het wat over dezen uitstekenden dienaar des Heeren uit Luthers pen is gevloeid 2).

Dat alles is waar en kan niet geloochend worden. Maar

höllischen Feuer..— Van Zwjngli, als ook van Karlstadt, Oekolompadius en geheel hun aanhang verzekerde hij: „Sie liabon ein eingeteufelt, durchteufelt, überteufelt, lilsterlich Herz und Lügenmaul. Zwingli ist siebenmal arger geworden, denn da (dan toen) er ein Papist gewesen: jeder soll seine Bücher meiden wie das Gift des höllischen Teufels". (Walch. XX, 2-203—2207). Wat een toonbeeld van verdraagzaamheid !

1) Men zou daarmede ook bijna een boekdeel kunnen vullen. Maar zie hier toch Luthers algemeen oordeel over de Joden: „Ein Jüdisch Herz ist so stock-stein-eisen-teufelshart, dass (es) mit keiner Weise zu bewegen ist. Es sind junge Tenfel znr Mille verdanimt. Diese Teufelskinder zu bekehren ist unmöylich Zou deze schriftverklaarder die laatste uitspaak wel weten overeen te brengen met Rom. XI. 26, en 81? — Hij geeft ook ergens den christelijken raad, dat men „de Synagogen en scholen der Joden met zwavel, pek en helsch vuur verbranden, hun huizen vernielen, hun have en goed verbeurd verklaren moet; en als dat nog niet helpt, hen zelf als dolle honden over de grenzen moot jagen". (Zie bij Janssen, Geschichte des deuts. Volkes, III, 537).

2) Slechts ééne plaats (en er zijn er vele) ten bewijze. Do woorden zijn te grof om te vertalen. „Moses ist aller Henker Meister, und Niemand ist über ihn .... mit Strafpredigten und Donnerschliigen. Kehre dich nicht an sein Schrecken und Driiuen, sondern halt ihn verdachtig als den argsten Keizer, verbannten und verdammten Menschen der noch arger sey, denn [dan] der Papst und Teufel selber".

(Tischreden. Walch. XXII, 049,052). Dit laatste zegt alles.

Sluiten