is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud en nieuw

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

slag, niet zoozeer over de schaamteloosheid der caricatuur — tegenover het Pausdom toch kon men in dat genre van de nieuwe evangelieverkondigers alles verwachten — maar over de armzalige ongerijmdheid van den toegevoegden tekst. De grootste dwaasheden worden daar op ernstigen toon met magistrale deftigheid en met schriftuurlijke woorden verkondigd. Daarenboven gaat de platheid der uitdrukking soms zoover in het buitensporige, dat.... ik het niet uitdrukken kan. Het fraaiste echter is, dat deze voorstellingen ontleend zijn aan een monster, dat, naar 't zeggen der uitleggers zelf, reeds in 1496, derhalve toen al 27 jaren geleden, in den Tiber gevonden zou zijn. Wel eene kleine moeielijkheid voor 't verificeeren.

Men begrijpt licht dat ik het geheele pronkstuk hier niet analyseeren kan. Toch zal het nuttig zijn, er iets van onder de oogen der lezers te brengen, opdat hij beter zie, hoeverre de opstellers daarvan door hun haat tegen Rome werden vervoerd. Een enkele greep derhalve. Ziehier den brommenden aanhef: „Te allen tijde heeft God blijk gegeven van zijne barmhartigheid en van zijne gramschap, door zekere wonderdadige teekenen .... gelijk wij zien in Daniöl VIII, 24, waar hij ook reeds het rijk van den Boomschen Antichrist van te voren aankondigt, opdat de ware Christen voor diens boosheid op zijne hoede zou zijn.. .. Daarom ook heeft God, nog niet lang geleden, liet vreeselijk beeld gegeven van den Paus-ezel, die dood gevonden is in 1496 bij Rome in den Tiber, en die zóó juist het wezen afbeeldt van het pauselijk rijk, dat het onmogelijk door menschen uitgevonden kan zijn, en men verplicht is te erkennen dat God zelf het afgebeeld heeft". Nu volgt de uitlegging. „N°. 1. Hot ezelshoofd beteekent den Paus". Dat was te verwachten! Dan komt de verklaring van de handen en voeten, en daarna N°. 6 textueel: „Der weibische Bauch und Brust bedeutet des Bapstes Cörper: das sind Cardinale, Bisschoffe, Pfaffen, Mönche, Studenten und dergleichen H. . . . volk und Mastsaue. . .."