is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud en nieuw

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van de aarde weggevaagd is"; — zij gaat met klimmende hevigheid voort, en blijkt dikwijls al uit den titel zijner polemische schriften zóó b. v. „Over de Babylonische gevangenschap", of nog fraaier: „Het Pausdom door den duivel gesticht." In dit laatste libel, van 1545, predikt Luther openlijk oorlog, en herhaalt in hoofdzaak den vromen raad aan alle vorsten en volken reeds in 1520 gegeven : „das ganze Geschwürm des römischen Sodoma ... an zu greifen und unsere Hiinde zu waschen in ihrem Blut." Ook verzekert hij hier: „Die Papste sind .... verzweifelte, durchtriebene Erzspitzbuben, Mörder, Verriither, Lügner, und die rechte Grundsuppe aller bösesten Menschen auf Erden." Ook een Concilie, zoo meent hij verder, zal niet bij machte wezen om de Pausen te verbeteren, „weil sie des Glaubens sind, dasz kein Gott, keine Hölle, kein Leben nach diesem Leben sei, sondern leben und sterben wie eine Kuh, Sau und ander Vieh .... Darnach sollte man ihn selbst, den Papst, Cardinale und was seiner Abgötterei und papstlicher Heiligkeit Gesindel ist, nehmen und ihnen als Gotteslasterern die Zungen hinten zum Halse herausreiszen und an den Galgen annageln an der Eeihe her .. . Darnach liesze man sie ein Conciliuin halten am Galgen, oder in der Hölle unter allen Teufeln."

Men houde zich tevreden met het oorspronkelijke; want om zoo iets te vertalen had ik geen moed. De Duitsche geschiedschrijver C. A. Menzel, hoewel Protestant, zegt naar aanleiding van het hier aangehaalde: „Luther vond zÜn genoegen in scheldwoorden, waarvoor eigenlijk geen pen, veel minder nog eene pers moest te vinden zijn." De Reformator echter hield zelf die ijselijkheid voor „vroom en nuttig" ; het zijn zijne eigen woorden. Alle verdere commentaar is wel overbodig: maar te beweren, gelijk Luther hier doet, dat de Pausen zelfs het geloof aan God, aan hel en hemel hebben verloren, is toch zóó kras, dat daardoor al het overige in de schaduw gesteld wordt. Zoo ooit, dan ziet men hier, hoezeer de haat kan verblinden.