Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de eenig ware verklaring van den oorsprong van 't Pausdom, van zijne kracht, en voortbestaan tevens.

Daartegenover staat de traditie die opkwam niet Luther. Zij wil in het Pausdom niets zien, dan eene bloot menschel ijke stichting, een gewrocht van list en bedrog, dat ter handhaving en uitbreiding van een aangematigd oppergezag, zich van de snoodste middelen bediende. Wij hebben nu eenige woordvoeders dier traditie gehoord: en wat is ons nu weder gebleken? De uitzinnnigheid eener verklaring die zich zelve wederlegt, en die door de feiten wordt tegengesproken.

't Is hier de plaats niet voor de verdediging der enkele Pausen. Slechts in het voorbijgaan, zij dit indirecte antwoord gegeven op de algemeene beschuldigingen, die tegen hen worden ingebracht. Vooreerst, wie zijt gijlieden zelf, die tegen Rome optreedt met uwe acte van aanklacht? Wie heeft u tot rechters beroepen ? Wie gaf u dien last ? Hoe is het inet geloof en zeden gesteld in uw eigen gemeente ? Overweegt toch eerst het ernstig woord door Gods Zoon, weleer tot even liefdelooze aanklagers gericht: \\ ie onder u zonder zonde is, werpe den eersten steen.

Ten andere — wat, betreft de instelling zelf van het Pausdom, en den voortduur van dat verheven ambt in den loop der eeuwen — men geve mij eens een openhartig antwoord op de volgende vragen: Hoe is het te verklaren, dat dit hemeltergend pauselijk wanbestuur, zooals het ons nu door Ockerse voorgesteld werd, zich achttien eeuwen lang zoo krachtig handhaven kon? En dat wel te midden van maatschappelijke stormen, waartegen geen enkele troon bestand bleek te zijn? En dat, niettegenstaande vervolgingen van allerlei aard, trots sluwheid, lagen jh1 open geweld van zoovelen die het Pausdom bestreden ? En eindelijk, hoe legt men het uit, dat in den loop der tijden, millioenen en millioenen van Christenen aan Rome gehecht zijn gebleven ? Waren die allen dan blind voor hun eigen belangen, of ongevoelig voor de onheilen, die gelijk wij zooeven hoorden

Sluiten