Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de vrijspraak van Don Juan ligt <le veroordeeling van den prins van Oranje. En dat vonnis wordt uitgebracht door den historicus, wiens sympathie voor den prins geen geheim is, die, èn in zijn Handboek èn in de Archives, eene eerezuil voor den grooten Zwijgek zou stichten. Hier echter zagen wij hem weer, waarlijk onpartijdig, doof voor de ingevingen van persoonlijke voorliefde of afkeer, de inspraak van zijn rechtsgevoel volgen.

Het zal nu voor een ieder wel duidelijk zijn, waarom de historicus Groen van Prinsterer recht heeft op onze dankbaarheid, wat hem eene eereplaats onder onze geschiedvorschers verzekert. Sommige personen, die het meest invloed hebben gehad op de gebeurtenissen der 16e eeuw, waren door vroegere schrijvers misteekend, op de meest partijdige wijze beoordeeld. Over den fepaanschen koning En.ii's, over zijn raadsman Granvelle, en den landvoogd Don Juan hadden zij zooveel lasteringen verspreid, dat de naam van dat drietal niet anders moest wekken dan afschuw. Een aan ons volk opgedrongen traditie had de uitspraak dier onbillijke rechters aanvaard. Daar verschijnt Groen, en vraagt revisie van 't vonnis.

En zijne uitgebreide kennis, gepaard aan zijne liefde voor waar heid en recht, slaagt er in, ons een juister beeld van die zelfde personen te geven. Dat strekt hem tot eer ; daardoor heeft hij allen aan zich verplicht, die in do geschiedenis bovenal de waarheid beminnen; die daar iets anders, iets meer verhevens in zoeken dan enkel de rechtvaardiging van hun eigen bekrompen opinies op het gebied van staatkunde en godsdienst.

Jammer maar, dat wij dien zelfden lof niet overal aan dezen auteur kunnen geven! Een groot gedeelte van zijn geschiedkundigen arbeid toont allerduidelijkst het streven van den partijman, die „zonder het te willen [misschien] niet uitsluitend door de wetten der logica, maar ook

Sluiten