is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud en nieuw

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Naar aanleiding — of hoe men het anders wil noemen — van het voor den geschiedvorscher nog altijd duistere feit van den 3n Sept. 1758, werden, op Pombals last, de kerkers voor de zoogenaamde staatsmisdadigers geopend. Men stelle zich hier geene gevangenissen voor, zooals onze eeuw die ook voor de ergste boosdoeners vereischt; maar vochtige, meest onderaardsche holen, waar licht en lucht nauwelijks toegang vonden, maar des te meer de ratten en 't afzichtelijkst ongedierte, en waar ook het voedsel, aan de gevangenen zoo schaarsch werd verstrekt, dat velen van hen den hongerdood stierven. Weldra waren die kerkerholen met nagenoeg tienduizend gevangenen bevolkt. Van dezen werden later eenige weinige ontslagen, een niet klein getal naar het schavot gebracht; van de overigen bezweek een groot deel in de boeien. Voor hen die de dood had gespaard, sloeg eindelijk het uur der verlossing na jarenlang nameloos lijden. Velen, de meesten. hadden achttien jaar lang de vrijheid gemist.

Den 20" Februari 1777 stierf de zwakke koning Jozkf, door wiens gunst, in wiens naam Pombal zijne heerschappij had gevoerd. Met de verheffing van zijne dochter, koningin Maria I begon de reactie. Laten wij nu hooren wat daarover Francisco Gomes bericht (blz. 328 v.v.).

„D. Maria avait besoin de inodération et de douceur pour panser les blessures faites par le despotisme et les

injustices du marquis de Pombal La bonté dont cette

princesse était douee répugnait a toute perseeution.

„Aussi la réaction qui suivit la mort de D. José, fut-elle plus réparatrice que vindicative. Aucun acte tirannique, aucune vengeance, aucune représaille sanglante ne vint la souiller .... Jamais cette inodération ne se montra mieux que le jour oii les portes de fer des prisons s'ouvrirent, pour ré pand re dans les rues de Lisbonne des centaines de prisonniers d'Etat. C'était toute une colonie de malheureux dont la misère gla<jait la vue et soulevait les coeurs d'indignation. Ces misérables essayaient de se couvrir des