Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

veel vrijmoedigheid (te verwonderlijker als men let op den tijd, waarin het aan te halen werk werd geschreven) uiteengezet gevonden, als bij onzen ouden geschiedschrijver Lieuwe vak Aitzema. Eerst een woord over dien auteur.

L. v. Aitzema, geb. te Dokkum 19 Nov. 1600, werd advokaat bij den Hove van Holland, en later resident der Hanzesteden te 'sHage, overl. den 23 Febr. 1669.

Hij is bekend door zijn historisch werk Saken van Staet en Oorlogh 15 dln. in 4°, bevattende de geschiedenis vooral van Nederland, van het jaar 1621 tot het einde van 1668. Een tweede druk daarvan verscheen in folio, 7 deelen, waaraan is toegevoegd een Verhaal van de 1 redehandeling (van Munster) en Herstelde Leeuw (over het gepasseerde in 1650 en 1651).

Dat dit lijvig werk zoo spoedig (van 1669 tot 1672) moest worden herdrukt, bewijst wel, hoe hoog het door de tijdgenooten geschat werd. En de latere schrijvers oordeelden niet anders. Kok (Vad. Wb.) vermeldt dat A. de Atlas der historieschrijvers genoemd is, en dat niemand den grooten dienst kan ontkennen „dien hij aan zijn landgenooten, zoo in 't historische als staatkundige gedaan heeft". Groen van Pkinsterer beroept zich herhaaldelijk op zijne getuigenis. R. Fruin schrijft, dat hij in hooge mate waarheidlievend was, en dat afkeer van geveinsdheid en zucht naar waarheid hoofdtrekken waren van zijn karakter. (In Nijhoff's bijdragen Nieuwe Reeks III).

En de Leidsche Hoogleeraar P. J. Blok noemt de Saken van Staet en Oorlogh „eene onwaardeerbare bron voor de kennis onzer geschiedenis van 1621 tot 166S, een magazijn van belangrijke stukken en gegevens". Voor ons doel is dat weinige genoeg ovér dit werk en den schrijver: hij zelf kome nu aan 't woord. En zoo origineele zetten heeft deze geleerde Fries, dat ik meen den lezer genoegen te doen, met een vrij uitvoerige plaats uit de „Saken van Staet en Oorlogli hier in te lasschen (2e uitg. Ille D. 35e Boek fol. 1234 en 1535). Sprekende over de gebeurtenissen van

Sluiten