Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in de schaduw gesteld door twee andere mannen, die als Nederlanders nog meer onze aandacht verdienen. Door hen werd het Anabaptisme te Munster gevestigd. Het waren de bakker Jan Matthijszoon van Haarlem, en vooral de kleedermaker Jan Beukelszoon, gewoonlijk 0111 zijne vroegere woonplaats Jan van Leiden genoemd. Doch hun bedrijf zal ik schetsen niet Motley's pen, die hier kortheid aan zakelijkheid paart. Na dan vermeld te hebben, dat ook de hervormer Zwingli in Zurich de wederdoopers ter dood liet brengen '). nog lang vóór dat zij zich in al hun woestheid hadden vertoond, gaat hij aldus voort (Rise I p. 71):

„Er valt niet aan te twijfelen, of de dwaasheid der wederdoopers was van zoo bespottelijken, walgelijken aard, dat daarin eene rechtvaardiging, of ten minste eene verklaring ligt van de felle afgekeerdheid (wrath), waarmede zij door alle partijen werden beschouwd. De oproerigheid der sec te tras een gevaar voor alle bestaande regeeringen; haar monsterachtig gedrag („bestiality") stelde de zaak der hervorming in een treurig licht. De aanvoerders behoorden tot de meest bedorven leden van 't menschelijk geslacht, en onderscheidden zich evenzeer door hun losbandigheid, godslasterlijke taal en wreedheid, als hun volgelingen door een verlagend bijgeloof. Voor de orthodoxen was het alsof de de booze geest uitgedreven uit Luther, bezit had genomen van eene kudde van zwijnen!

„Voor de duitschers Münzer en Hoffmann 2), was nu als hoofdprofeet in de plaats gekomen oen Hollandsche bakker die zich uitgaf voor Henoch. De voornaamste zijner leer-

1) Zichior het vonnis door Zwinoli over de herdoopors gevold: Qui iteruni mergit, mergatur. En dientengevolge werden zij verdronken.

2) Deze Melchiob Hoffmann heeft het Anabaptisme naar Nederland gebracht in 1530. In de eerstvolgende jaren zijn alle Wederdoopers die men in de Nederlanden aantreft, Melchioriten (zie Cornelius, Gesch. des Munster Aufruhrs p. 218).

Sluiten