Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

do behandeling der opgegeven stof', bij wijze van inleiding, eenige inlichtingen te laten voorafgaan, die den stand der quaestie nader verklaren. Zoo ergens, dan geldt dat ook hier, waar een tijdperk onzer geschiedenis ter sprake komt, waarover zoo verschillend geoordeeld, zoo ontzettend veel is geschreven. Daaraan gedachtig, zal ik beginnen niet het geven van een kort overzicht van den toestand dezer landen in de 16e eeuw. Ik zal dan soms moeten terugkomen op het een en ander, wat in bovenvermelde studie al aangestipt werd. Het zal zijn in het belang en ten gerieve deilezers, zelfs zoo zij in het bezit mochten zijn van dat vroegere opstel. Het zal hun ten minste de moeite van het naslaan besparen.

Wij zullen dan weder een onderzoek moeten instellen aangaande de geloofsvervolging in Nederland, gedurende het ruim veertigjarig tijdperk eindigende met den woesten beeldenstorm, in 't najaar van 1566. Deze toch was de eerste aanleiding tot Alva's komst in deze landen (1567), en van het daarop volgend gewapend verzet tegen 't Spaansche bestuur, dat den naam draagt van den Tachtigjarigen oorlog (1568—1638). Beginnen wij nu, met vooraf de beloofde toelichtingen te geven.

II.

In de volgende bladzijden zal de voorlaatste van Hollands graven, spoedig ook heer van zooveel andere landen, herhaaldelijk worden genoemd. Herinneren wij ons dan eerst eenige bijzonderheden van zijn regeering, die men tot beter begrip van ons historisch onderzoek gedurig voor oogen moet hebben.

Kakel, hoewel in de Hollandsche gravenrij de tweede van dien naam. staat sedert zijne verheffing op den Duitschen Keizerstroon meer als Kakel de Vijfde bekend. Naar de teekening van den Utrechtschen hoogleeraar Wi.jnne (Gesch. v, h. Vaderl. blz. 67) „is hij, zooals ieder weet, eene der grootste figuren op het tooneel der wereldge-

Sluiten