is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud en nieuw

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kunnen tegenspreken die maar iets van de geschiedenis afweet. Maar — en daar komt het hier op aan — de straffe des doods hadden die woestaards verdiend ; een ander middel om hen onschadelijk te maken, om de maatschappij voor volslagen ondergang te behoeden, bestond er niet. Aan hen, met Motley, den naam van „martelaren" te verkwisten, heeft geen zin. Zoo in het vaderland zelf van den schrijver, eenige geestdrijvers zich verstoutten nu in de 19e eeuw, de buitensporigheden te herhalen van de herdoopers der 16e _ geen twijfel, of de regeering zou ook daar geen genade vóór recht laten gaan: of anders zou het verontwaardigde volk zelf. door de toepassing der lvnch-wet zich van zulke monsters bevrijden. Dit zelfde antwoord zij ook gegeven aan onzen Bakhuizen v. d. Brink, die in zijne aanteekeningen op Motley's werk (Ie Dl. blz. 278—280) blijken geeft van dezelfde teerhartigheid tegenover lieden, die toch door hem een ras zijn genoemd, dat ook de Protestantsche Nederlander der 16e eeuw gaarne verdrinken en blakeren zag. En wij weten nu ook, waarom.

Dat er in de beide jaren 1534 en 1535 vele executies van Herdoopers hebben plaats gehad, kan niemand verwonderen. Maar men denke niet, dat met den val van het Munstersche Kijk, alle gevaar van dien kant afgewend was, of dat daarmede het verderfelijk fanatisme plotseling verdween. Neen, de secte bleef voortwoelen en dat verklaart voldoende, dat de Regeering op haar een wakend oog gericht hield. En had zij dat niet gedaan, zij had haar roeping verloochend, en „de goede en vaste vrede" dezer gewesten, waarvan wij Bor hoorden gewagen, ware dan onmogelijk geweest.

te halen Bibliograplue des Mnrtyroloqes Protestants, Ie Dl. p. XIII en XIV. Ook bepaalde men zich bij het uitvoeren der strafwet „sans ajouter aux peines «'■dietres ces rafflnements de cruauté dont on trouve de nombreux exemples dans d'autres pays" Men denke hierbij maar aan de executies onder Elisabkth. en in het protestantsche Genèvo.