is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud en nieuw

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kunnen wij hechten aan de statistieken van een schrijver, die zich hij de bepaling van het eindcijfer om geen vijftigduizend meer of minder bekreunt? En die hartstochtelijke vreemdeling is hier met de groote trom ingehaald; zijn werk wordt nog altijd aan de Nederlandsche jeugd in handen gegeven, 0111 daaruit de geschiedenis te leeren van hun eigen land! Had men toch maar naar Van Vi.oten geluisterd! Deze zegt kortaf: ,.Men kan niet voortbouwen op Motley." En daarmede genoeg van dien schrijver!

Nu volgt er bij de Belgische auteurs een vrij lang citaat uit B. v. d. Brink, denzelfden die bij ons Motley heeft binnengeleid. Wij kunnen deze aanhaling voorbijgaan. Wat v. d. Brink daar (betreffende Navagero's opgaaf) tegen Prescott heeft ingebracht, zal iets later door den lieer v. i>. Haeghen aan de eischen eener gezonde critiek worden getoetst. En dan zullen wij zien, hoe weinig steekhoudend het is. Ter loops slechts zij nog aangemerkt, dat v. i>. Brink hier herhaaldelijk van „slagtoffers" spreekt. Welnu, zeker 0111 ons hun getal bij benadering te doen kennen, vermeldt hij dat in de beide jaren 1534 en 1535 (juist tijdens den bloei van 't Munstersche rijk, en de aanslagen op Leiden en Amsterdam), in de steden Amsterdam, Leiden en 's Gravenhage te zamen 120 personen door beulshanden gerecht zijn. Moeten wij die allen ook soms voor „slagtoffers" houden ? Men verwarre toch niet altijd wezenlijke geloofsmartelaren en schuldigen, die voor hun misdaden ter dood zijn gebracht!1), Wie 0111 zijn wanbedrijf door het zwaard

dor moordenarijen te kennen", (zie Engelschc e<l. Londen 1861 I p. 104). Mij dunkt de nauwkeurige vertaler had dat ook wel mogen vermelden.

1) De Protestantsche Martelaarsboeken, anders toch juist niet kieskeurig, zijn hier meer bescheiden geweest. Telt men al wat zij op die twee jaren vermelden bijeen, dan vindt men, voor geheel Nederland, in liet jaar 1534: zes executies; in 't volgende jaar: zes-en-dertig. Op enkele uitzonderingen na behoorden deze terdood gebrachten allen tot de Secte der Wederdoopers.