is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud en nieuw

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

errors.... Dan vervolgt hij op hl/. Lil: ,.Mr. Motley attaché une grande importance au témoignage de Navageko. Mr. Bakh. v. d. Brink, bien qu'il 11e 1'accepte que sous réserve, écrit: ,,De som der slagtoffers door Navageiio opgegeven .... kan niet niet eene enkele magtspreuk [hij doelt daarmede op de uitspraak van Prescott] worden afgedaan." Nous crovons cependant que Ie chiffre de 30,000 anabaptistes exécutés par la main de la justice, dans deux provinces seulement et avant 1'annèe 1546, est singultèrement eragéré. L'aftirination de Navagero, qui séjourniiit en Allemagne, nous semble formulée a la légere, d'après la rumeur publique. Et puis, n'y a-t-il pas la quelque faute de plume ou d'impression, ou bien encore une lecture abusive? [Zou er ook soms een nulletje te veel staan?] II est certain, ainsi que le constatent les registres conservés aux archives, que le nombre des anabaptistes imniolés dans les provinces de Hollande et de Frise a étó considérable. mais il est absolument in/ttlmissible de le porter au chiffre rapporté par Navagero."

Wij weten nu, hoe de auteurs der Bibliotheca Belgica over dat cijfertje denken. Waar de schuld der overdrijving ook moge schuilen, overdrijving is er, en schromelijke ook.

Ten overvloede voeg ik er dit nog aan toe. Vóór het jaar 1534 zal men in den nauwkeurigen Wagenaar (en naar ik meen. in de Sententieboeken evenzeer) zeker niet meer dan 10 executies van Herdoopers vermeld vinden. In hun eigen Martelaarsboeken worden er tot dan toe slechts zes opgegeven '). De kolosale slachting van 30.000

daarbij later aan (p. L 11): „C'est a dire, indépendamment dos troubles anabaptistes et du siége de Munster". De overdrijving derhalve is tastbaar.

1) Men zal zich door den vroomen van Bracht niet laten verleiden, om zoovelen als er róór hol imlslitiiu <tnr Seih> om het geloof ter dood gebracht zijn, voor Anabaptisehe martelaren te houden. Geheel het Ie Deel van zijn lijvig werk : „Het bloedig Tooneel of Martelaars-spiegel der Doopsgezinde Christenen . . ." moet hier dus buiten rekening blijven. Het behelst den dood van Joannes