Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

boer eigenaar is van den ganschen inventaris — we wezen er op t. a. v. Piëmont en Lombardije — zijn rechtsverhouding langzaam maar zeker in vaste tijdpacht overgaat.

Een ander bezwaar hangt hiermede samen. Waar de eigenaar de dagelijksche leiding in handen houdt, blijft de mogelijkheid, dat de techniek met haar tijd meegaat, en dat verbeteringen worden aangebracht. Maar waar absenteïsme in zwang is en de boer aan zichzelven wordt overgelaten — daar is het eenvoudig ondenkbaar, dat groote kosten voor melioraties's zouden worden gemaakt.

Zelfs al voerde men overal, als in Ligurië, een aanspraak op schadevergoeding in voor dat geval — dan nog zou de boer er maar heel zelden toe overgaan ; want zijn eigendom zouden die beteringen niet kunnen worden. Al weer: in theorie kan men zich personen denken, verlicht genoeg om over dat bezwaar heen te stappen, maar psychologisch zou het domheid zijn iets dergelijks te verwachten in de praktijk. 1)

We vinden dan ook vermeld, dat een boer in zijn vrijen tijd liever vrachtrijdersdiensten vervult, dan zijn krachten wijdt aan verbetering van zijn grond. 2) Over het algemeen ontmoeten wij veelvuldige klachten over het groote conservatisme en den tegenzin tegen het invoeren van nieuwigheden, zelfs als de eigenaar die voorstaat. 3)

Doch er is meer. Ook bij den eigenlijken deelbouw komt misbruik van macht van de zijde der eigenaars voor; hier vooral doen zich heel vaak de kwade gevolgen van een uitgebreid absenteïsme gelden. 4) En vooral in die beide opzichten wordt op

1) Ken boer blijft het onbillijk vinden, dat. de eigenaar het meeste profiteert van inspanning of uitgaven, waartoe hjj zelf niet direct bijdroeg.

2) Ken voorbeeld, metgedeeld door Roscher. a. a. O.

3) Merlin, 1. c. p. 179.

4) Vgl. Gatti, 1. c. p. 315. Dan wordt de verleiding tot bedrog ook heel vaak te sterk; zie ib. p. 316 en de aanm. ad bl. 100 by mr. Moltzer, t. a. p.

Sluiten