Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gedeelte en zorgde tevens voor billijker heffing daarvan. Ook verminderde hij de binnenlandsche tollen en liet hij wegen aanleggen en verbeteren, alsmede kanalen graven. Hij richtte paardenstoeterijen op, verbood de inbeslagneming van aan pachters toe behoorend vee voor schulden, en kende aan groote huisgezinnen vermindering van belasting toe. Zijn werk was ook de Grande Ordonnance des Eaux et Forêts van 1669. Helaas waren de door hem ingevoerde hooge tarieven vaak den boeren nadeelig. En nog meer was dit het geval bij het uitvoerverbod van graan. 1)

Maar na 1683 werd aan den landbouw niet meer gedacht.

Het eenzijdige mercantilisme had alleen oog voor het bevorderen van handel en industrie. En daarin kwam geen wijziging, voor in de 2e helft der 18e eeuw de leerstellingen van het natuurrecht en van de physiocraten haar invloed deden gelden.

Meer nog. De belastingen werden geregeld verhoogd. In de 17e eeuw reeds konden de landbouw-communauté's ze nauwelijks opbrengen. 2) Toch werd voortdurend de schroef nog sterker aangezet. En het privilege van vrijheid van lasten voor adel en clerus bleef onbeperkt gehandhaafd ; ja, tot aan de revolutie toe kon men dat voorrecht zelfs van den koning koopen.

Daarbij kwam een uitgebreid absenteïsme. Het schitterende hof van Lodewijk XIV trok allen adel van het land weg; naar zijn landgoederen te worden gezonden was sinds dien een soort verbanning. 3)

Waarlijk redenen genoeg voor de zwarte kleuren, waarmee

1) Zie Blanqui. Histoire de 1'économie politique 3""1 edt. 1845. T I". p. 364,367,374,376. T li. p. 5 et 6. Eveneens E. Levasseur. Histoire des classes ouvritres en France. 1859. T u. p. 169, 171.

2) Cauwés en öide. a. a. O. Wat die communauté's aangaat, nog het volgende: in de 18e eeuw ging men zich meer en meer verzetten tegen dien gemeenschapsvorm; een gevolg van het sterker wordend individualisme. Er zjjn er thans nog slechts een honderd over; zie Oppenheimer. a. a. 0.

3) Roscher. a. a. O.

Sluiten