Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

drukken gekomen. Toch is die uitgaaf van 1570 (n". 4) ook weer niet een letterlijke herdruk van n°. 1, 2 of 3. Zij wijzigde de spelling op vele plaatsen, maar ook deze wijzigingen betreffen slechts enkele letters: „ick" voor „ic", „gheloeft" voor gelooft" en dergelijke. En zulke kleine veranderingen van schrijfwijs zijn ook in alle volgende uitgaven nog wel aan te wijzen. Maar, gelijk gezegd, van eenigen regel, daarin gevolgd, kan ik niets bespeuren. Hot schijnt, dat bij iedere nieuwe uitgaaf de zetter of de corrector eenvoudig naar invallen te werk ging; de eene maal aan dezen of genen brief bijzondere aandacht wijdde en daaraan eene zijns inziens juistere spelling gaf, de andere maal zijn voorganger letter voor letter volgde; of dat verschillende zetters er aan werkten.

De uitgaaf, die ik thans laat afdrukken, is de vierde, die van 1570. Wanneer op eene enkele plaats een andere druk eene afwijkende lezing biedt, waarvan het voor iemand de moeite waard kan zijn kennis te nemen, zal ik die in eene aanteekening opge\en. Evenzoo zal ik doen, wanneer een der Offerboeken of Van Braght een of ander woord hebben gewijzigd of door eene duidelijker uitdrukking vervangen. En opdat de lezer over het verschil, dat in spelling tusschen sommige uitgaven bestaat, kunne oordeelen, zal ik achter deze inleiding enkele fragmenten uit meer dan eene van deze naast elkander laten drukken. Ik sta er echter niet voor in, dat aan die proeven de verdere bladzijden doorgaans beantwoorden, en twijfel er dan ook aan, of zich uit dat verschil in spelling iets met zekerheid laat afleiden over het gewest, waarin die uitgaven zijn gedrukt. Zie verder beneden.

Ik laat thans volgen, wat ten opzichte van iedere der uitgaven vermelding verdient.

N°. 1. 1562. Bevat na de „Voorrede" de „Belydinge ende eyndinge Stephani" uit Hand. 6 en 7, die van Michiel Satler, een Testament van Anneken (Jans) en verder „belydinghen" en brieven, sommige als „testament" of „uiterste wil" aangeduid, van 20 martelaars of berichten over hen; eindelijk een „Besluyt . \ ierkant 16°; 286 bil. zonder het Liedboekje. Aan het slot: „ghedrucc (sic) int jaer MCCCCCLXIJ". Men heeft gegist, dat Nic. Biestkens van Diest, die toen te Emden zal hebben gewoond, de drukker is geweest.

Sluiten