Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heeft de Kerk tegen de ketters behalve het geestelijke, tegenwoordig ook een ijzeren zwaard, ja zelfs het vuur. Hoe kunt gij verwachten (aldus nog altijd Hiëronymus tot de theologen der zestiende eeuw), dat uwe boeken, waarin zoo véél van Aristoteles en zoo weinig van den Bijbel of van Paulus voorkomt, iemand zouden overtuigen? Men keere dan tot den Bijbel en de studie der talen terug '). „Ik, Hiëronymus, heb den tekst des N. T. gezuiverd. Als de vrucht van mijn werk door den onwil of de traagheid uwer voorouders niet ware verloren gegaan, zou Erasmus minder moeite gehad hebben met het N. T. opnieuw te zuiveren. Doch het was eene Goddelijke bestiering, die Erasmus voor dit werk deed geboren worden. Tot het rechte verstand des Bijbels kunnen de kerkvaders de beste diensten bewijzen. Reeds heeft gedurende eenige eeuwen het vrome volk, onze beeltenissen in de kerken aanschouwende, meer waarde aan ons gehecht dan de theologen, die ons gaarne hadden willen verdringen. Bestudeert dan de drie talen, welke Christus aan het kruis met zijn bloed geheiligd heeft (nl. in het opschrift). Gij hebt Erasmus tot leidsman, die u de deur tot de oude, loffelijke theologie heeft geopend" 2).

De tegenstanders beweren, dat de Grieken, toen zij van de Latijnsche kerk gingen afwijken, hunne handschriften des N. T. vervalscht kunnen hebben. Maar de tegenwoordige Grieken lezen in hunne Grieksche handschriften hetzelfde als wij in de onze. Noem ééne plaats, die zjj opzettelijk vervalscht hebben! Nooit is hun dat door de verdedigers der Roomsche kerkleer verweten. Zij zouden ook niet gekund hebben. Daarvoor waren er te veel Grieksche boeken in Italiaansche, Fransche, Spaansche en zelfs Duitsche bibliotheken. Trouwens, de verschilpunten tusschen de Grieken en ons zijn ook slechts gering; men deed beter hen te verdragen. Als wij voortgaan allen af te snijden, die zich tegen het gezag van eenigen paus verzetten, zal er op het laatst een hoofd der kerk zonder leden zijn. Het volk is toch al zeer geneigd wegens het schandelijke leven van slechte bisschoppen afvallig te worden 3).

Mosellanus gaat nu betoogen hoe nuttig de kennis van het

1) Mosellanus, Oratio, C, fol. ijf en *.

2) Mosellanus, Oratio, C, fol. iijr en

3) Mosellanus, Oratio, C, fol. iiij»; D, ir en

Sluiten