Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De vertaler was Charles de Nielles '), die in 1566 te Antwerpen, van 1570 af te Wesel, na 1599 te Hanau en Frankfort predikant is geweest; de vader van den lateren remonstrantschgezinden waalschen predikant te Utrecht, die denzelfden naam droeg. Het boekje wordt in Haag's „La France protestante", art. Nielles, genoemd en was aan Schagen bekend 2). Ik heb helaas nergens een exemplaar ervan kunnen opsporen, in geene hollandsche of duitsche bibliotheek, te Genève noch te Lausanne, te Parijs noch in het British museum. — In 1658 nam de onbekende, die Carel van Gent's „Beginsel en Voortganck" uitgaf, de „Bekentenisse" achter dit geschrift op. Hij liet de geheele voorrede weg en poogde een enkelen volzin, die in de eerste uitgaven inderdaad onverstaanbaar is, begrijpelijk te maken door er een paar woorden in te veranderen. Deze uitgaaf werd samen met het „Beginsel en Voortganck" in het duitsch vertaald door Joachim Christian Jehring en in 1720 onder den titel „Gründliche Historie von denen Begebenheiten ... so unter den Taufgesinneten ... vorgegangen ..te Jena uitgegeven 3). Jehring deelde de „Bekentenisse", evenals hij met het „Beginsel enz." gedaan had, in paragrafen in 4) en voegde er aanteekeningen aan den voet der bladzijden aan toe.

Bij zoovele uitgaven spreekt het van zelf, dat Obbe's „Bekentenisse" aan allen bekend was, die, Doopsgezinden of bestrijders van deze, over het in de 16de eeuw met het Anabaptisme voorgevallene schreven. Geen van hen dan ook, die haar niet gebruikt heeft en niet aanhaalt. Vooral zijn het natuurlijk die bestrijders, bij wie zij voorkomt: in het Protocol van Leeuwarden 5) en bij Florimondus Raemundus 6), bij Moded 7) en è, Doreslaer 8), bij Hoornbeek 9) en

1) C. D. Sax Jr., Carolus Niellius, 1896; bl. 9, 10.

2) Glaupot ten Cate, Geschiedenis der Doopsgezinden in Holland, I, bl. 375.

3) Zie over Jehring's boekje verder de Inleiding op den herdruk van het Beginsel en Voortganck in dit deel der Bibliotheca.

4) Jehring, a. w., S. 9.

5) Zie boven bl. 93.

6) Zie boven bl. 95.

7) Zie boven bl. 93.

8) Grondige ende klare Vertooninghe van het onderscheidt... Tusschen de Gereformeerde ende de Wederdooperen:... door a Dooreslaer ... ende Austro-Sylvium... Enchuysen, 1649; bl. 14 o en b\ 405 b.

9) Zie boven bl. 95.

Sluiten