Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ooi log voort te zetten, dan moet zij voorziening maken voor de vrouwen, — de families, die aan/ allerlei gevaren zijn blootgesteld. De tegenwoordigheid der vrouwen heeft hem veel hoofd- en hartbrekens gegeven. Hij had getracht ze naar de dorpen te zenden, maar dit kon niet, omdat de Engelschen ze later niet ontvangen wilden. Toen is een andere gedachte bij hun opgekomen : zou hij niet cenige mannen de wapens doen neerleggen en die met de vrouwen inzenden. Maar hij had daartoe de vrijmoedigheid niet, omdat de families meestal die waren van krijgsgevangenen, eni de mannen in het commando bestonden haar niet van zoo nabij, dat zij hunne vrijheid voor haar zouden willen opgeven.

Men heeft gesproken van te vechten „tot het bittere einde". Maar hij vraagt: Waar is het bittere einde? Is het bittere einde daar, waar elk een in zijn graf ligt, of verbannen is? Of is het bittere einde daar, waar het volk gestreden heeft totdat het dat niet meer kan? \\ at hem persoonlijk betreft, hij kan nog aanhouden met den strijd. Zijn huisgezin is goed verzorgd. Ook heeft hij paarden. En, wat betreft zijne genegenheid, hij wil voortgaan. Maar hij doet zichzelven de vraag: Moet ik alleen op mijzelven zien? Moet ik niet in de eerste plaats op mijn volk acht geven ? Hij had altoos gemeend, en meent nog, uat, alvorens men het volk ten gronde laat gaan, liet plicht is te onderhandelen. Als wij tot 4,000 of 5,000 man verminderd zijn, zul.en wij niet meer kunnen onderhandelen. Wij moeten de kans tot onderhandeling niet laten voorbijgaan. Wij zullen de kelk bitterder maken door zes, negen of twaalf maanden aan te houden, met te zeggen: „Wij zullen op God blijven vertrouwen en voortgaan." Wonderen kunnen gebeuren, maar het ligt niet in ons vermogen om te weten of God in ons geval een wonder zou werken. Wij weten niet wat Gods wil is. Als wij met den oorlog voortgaan en het zou later blijken, dat alles te vergeefs is geweest, zal de verantwoordelijkheid niet des te zwaarder zijn, wanneer wij gedurig zullen moeten hooren: Die is dood ! en die is dood? De commando's zijn zoo zwak, en het land zoo uitgeput, dat, als een groot slag geleverd werd, waarin wij de nederlaag kregen, of als een groote overgave plaats vond, het dan dadelijk met ons gedaan zou zijn.

Er is een natuurlijke, een militaire reden, waarom wij zoo lang tegenstand konden bieden, deze, namelijk, dat wij zoo uit elkander

Sluiten