is toegevoegd aan uw favorieten.

Leerboek der gerechtelijke geneeskunde

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Akar sambang (daoen ra inboet; Merremia nymphaelfolia); een afkooksel van den wortel 'wordt niet alleen als purgans gebruikt, doch wordt ook aangewend li ij metrorrhagie (').

Areaj djotang bênar (Operculina Tiirpethum); in den wortel zit liet glykosiede turpethiene, dat identisch is met liet werkzame bestanddeel jalapiene uit de radix Jalapae (van Ipoinoea Purga); vooral de schors van den wortel wordt gebruikt en werkt sterk; 1—2 g. van den gepoederden wortel van deze klimplant is de gewone dosis.

Areuj djotang bodas (Ipomoea NU), met in den wortel en in de zaden liet glykosiede pharbitisiene, identisch met jalapiene; 2—3 g. van de gepoederde zaden is de therapeutische dosis. In het geslacht Ipomoea heeft men ook saponknen gevonden.

Areuj djotang lènilx)et (CmiroJrulm parviflorus); wortel is purgeerend.

Areuj kaïoojang (Merremia Mi folio); wortel purgeerend. De knollen worden gegeten (als die van Ipomoea Batatas = oebi djawa).

Boenga taU (Quamoclit pinnata); de zaden en het kruid zelf zijn purgantia.

Djotang lêmboet (Convolrulus parviflorus); wortel purgeerend.

Van de leguminosen zijn in gebruik:

Asam djawa (Tamarindus indicus), met in het moes zacht laxeerende plantenzuren, plantenzure zouten, glykose en manniet; tot afdrijving wordt de asam djawa ook wel gebruikt, doch dan gemengd met andere stoffen o. a. met asch en zout (bl. 68; over pekelintoxikatie, zie dl. II, bl. 119, noot 2). Asam kmcak, d. i. lang bewaarde tamarinde, is een middel, dat in allerlei combinaties wordt aangewend.

Asam tjina (kèrandji; Dialium indiaan); het zure vruchtmoes van dezen lioogen boom wordt, als dat van de asam djawa, als laxans gebruikt.

Boenga biroe [boenga këlêntit (këlëntit = clitoris); Clüorea Ternateu]; de zaden van deze klimplant werken purgeerend, doch veroorzaken veel buikpijn.

Boenga mërak (Caesalpinia pulcherrima); de bloemen en de bladeren worden niet alleen als purgans, doch ook als emmenagogum en abortivum gebruikt; de bladeren worden hiertoe in azijn gekookt, In de naverwante akar këlitji (C. Bonducella) zit een bitterstof, welke den bloeddruk verlaagt en bovendien een scherpe en bittere harsachtige stof. Beide zijn heesters.

Daoen sëna maki (Cassia angustifolia, waarvan de ofïicineele folia Sennae); de bladeren bevatten cathartienezuur, dat bij gevoelige individuen hevige snijdingen, ruime waterige ontlasting en weeën kan veroorzaken; Renong beschreef een geval, dat op cholera geleek (2). Tot het opwekken van abortus worden de bladeren van dezen heester gemengd met tawas (;i).

noch de Clekcq haar als zoodanig aangeven.

De vroeger in Europa uit Brazilië ingevoerde wortel van dit kruid bevat geen hars, zooals die van de echte jalappe en kan dezen dan ook niet vervangen; vermoedelijk is dit ook het geval met de Indische en wordt hij daarom dan ook niet als purgans gebruikt.

(*) Bidara oepas = M. mammom, terwijl bidara laoet = Eurycoma longifolia en ook wel Ximenia americana (bl. 78) zoo wordt genoemd (zie ook noot 2, bl.346, dl. II); geen van deze beide laatste boompjes behoort echter tot de convolvulaceeën.

(s) Renong, T\jdschr. v. Inl. Geneesk., II (1894), bl. 92.

(») Tawas (aluin) is geen onschuldig middel. Een jonge man, die het tot gorgelwater gebruikte, had een vrij sterke oplossing gemaakt en slikte een weinig ervan in. Er ontstond dadelijk, door de caustische werking, een ernstige gastritis; hij