is toegevoegd aan uw favorieten.

Leerboek der gerechtelijke geneeskunde

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

veel gezouten steur wordt gegeten ('). Daar heeft men uit de bedorven visch, welke aanleiding tot intoxikatie gaf, herhaaldelijk het ptomatropiene afgescheiden, alsmede uit de organen van erdoor gestorven menschen (v. Anrep, 1884).

Als aanhangsel over ziekte door bedorven visch en bedorven vischconserven, dient een enkel woord te worden gezegd over ziekte door het nuttigen van giftige, van vergiftigde visschen en van zieke visnchen.

Giftige visschen.

Het is een bekend feit, dat sommige vischsoorten tijdens den rijtijd giftige eigenschappen bezitten en dat dan het gebruik ervan aanleiding kan geven tot hevige diarrhee en soms tot veel ernstiger verschijnselen. Hiertoe zullen wel de volgende gevallen zijn te rekenen.

Kats nam in 1868 op Nias een belangrijke Massenintoxikation door het nuttigen van visch waar, welke den dood van 9 personen, van 11 katten en van 27 eenden en kippen veroorzaakte; de dieren stierven alle verlamd, evenals de menschen. Hij had gelegenheid 20 lijders te zien.

Van 23 Niassers, die de visch (ikan taniban, een haringsoort: Spratella kowala) niet schoongemaakt nuttigden, werden er 17 ziek en stierven er 9, terwijl van 195Maleiers en Chineezen, die eveneens de visch aten, doch schoongemaakt, d. i. ontdaan van de ingewanden, er slechts 57 ziek werden en geen enkele stierf. Dit was natuurlijk een opvallend verschil, dat direct de aandacht vestigde op de ingewanden; niet ziek werden een Europeaan en eenige Javaansche soldaten, die goed schoongemaakte visch hadden genuttigd. Alle dieren, welke stierven, hadden ingewanden opgevreten.

De eerste verschijnselen traden meestal op na 15—20 uur, doch soms veel vroeger, met 4—5 uur, zelfs in enkele gevallen reeds met 1 uur. De symptomen waren in hoofdzaak die van narkose; maagdarm verschijnselen kwamen niet voor of, waar zij optraden, waren zij niet sterk; de personen, die braakten, werden hierdoor opgelucht.

De verschijnselen waren gevoel- en bewegingloosheid in de ledematen, duizeligheid, hevige dorst met een drogen mond en keil en obstipatie', de pols was nauwelijks voelbaar, de ademhaling frequent; de pupillen waren normaal wijd en reageerden normaal.

Bij sectie van de gestorven katten, bleek het slijmvlies van den dunnen darm rood te zijn. (s)

In Juli en Augustus 1870 kwamen wederom te Goenoeng Sitoli en omgeving vele dergelijke gevallen voor; oorzaak was ook hier het gebruik van ikan tamban. Eenige personen stierven; drie, die werden behandeld, genazen. Een ervan, een vrouw, had op het oogenblik van het nuttigen van de visch, een gevoel van kitteling in mond en keel gevoeld, waarop zij de visch uitspuwde, hetgeen niet belette, dat zij eenige oogenblikken later ziek werd. Een kat, welke het uitgespuwde opvrat, werd dadelijk ziek. was spoedig geheel verlamd en stierf met 7 uur, niettegenstaande zij op een braakmiddel overvloedig had gebraakt. Bij de sectie bleek het slijmvlies van het geheele maagdarmkanaal, doch vooral van den dunnen darm, met een bloedig exsudaat te zijn

(1) De bekende lekkernij kaviaar, is de gezouten kuit van den steur. Ook zij wordt geacht in bedorven toestand aanleiding te kunnen geven tot ptomatropinisme, doch een zuiver geval hebben wij niet in de litteratuur aangetroffen (*). In verband met het feit, dat kaviaar op geen Europeesch diner ontbreekt, vestigen wij echter de aandacht erop.

(2) Geneesk. Tijdschr. voor N.-I., dl. XIII (1869), bl. 441.

(*) Zoo verwijst men naar de publicatie van Fkeobrarhexsky [Deutsche Zeitschrift f. Nervenheilkunde, Bil. 10 (1H00), bl. 456] over 2 gevallen van ptomatiene-paralyse, doch moeder en zoon hadden niet alleen kaviaar, doch ook bokking, zalm en worst gegeten: het bwld herinnerde aan een enrare-intoxikatie.

GERECHTELIJKE GENEESKUXDE.

11