is toegevoegd aan uw favorieten.

Fraisen en fraismachines

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

snijden rad eveneens volkomen zuiver ingesteld worden. Voor het instellen der frais heeft men gewoonlijk slechts te beschikken over vrij primitieve hulpmiddelen, ja meestal wordt de stand van het te fraisen tandrad ten opzichte van de frais slechts met het oog bepaald. Van een zuiver tandrad, op deze wijze vervaardigd, kan geen sprake zijn.

Het fraisen van tandraderen volgens het ontwikkelingssysteem geschiedt volgens een geheel ander principe dan het afzonderlijk

infraisen der tanden met een tandradfrais op een machine als afgebeeld in fig. 357.

De tanden van tandheugels met evolvente tanden zijn voor raderen van eiken steekcirkel, hetzij groot of klein, mits zij slechts denzelfden steek hebben, gelijk ; de tandvorm een symmetrisch trapzium, welks schui-

j— j . x iri 1 l 1. ~

gsg ut? zijuen ue laiiuiiaiiKeii, eun iiuck van

tj . . . .... 30° met elkander maken.

Het principe van net ontwikke-

lingssysteem. 358 stelt a een tandheugel voor,

b een tandrad van willekeurigen diameter en willekeurig aantal tanden. Beweegt men a langzaam in de richting van pijl 1, terwijl b zich om zijn middelpunt wentelt in de richting van pijl 2, zoodanig dat de steekcirkel 4.4 over de steeklijn 3.3 rolt (afwikkelt) dan verkrijgt men, wanneer door den tandheugel steeds alle materiaal, gelegen tusschen het tandheugelprofiel van

het denkbeeldige tandrad verwijderd wordt, den juisten evolventen vorm in het tandrad. Stipt genomen moet men zich daarbij aan den tandkop van den tandheugel een stukje aangezet denken en in den grond een stukje aangevuld, overeenkomende met de speling tusschen den kop van den tandheu-

geltand en den grond van de tanden van Fig. 359.

het rad en omgekeerd, overeenkomende met Tandradfrais.

7s x modul, zie fig. 358.

Overeenkomstig dit principe werkt de tandradfraismachine volgens het ontwikkeüngssysteem. In de plaats van den tandheugel, welke geen snijvermogen bezit, plaatst men een achtergedraaide spiraalvormig ingefraisde wormfrais volgens fig. 359, wier profiel in de spiraalvormige, haaks op den schroefgang loopende groef, zuiver den in bovenvermelden zin gewijzigden tandvorm van een I.andheugel heeft.

Bij het fraisen wordt de onderlinge stand van frais en tandwiel door de volgende voorwaarden bepaald : zie fig. 360 362.

1. De steeklijn van de wormfrais en de steekcirkel van het te fraisen tandwiel zijn raaklijnen, zie fig. 358.