is toegevoegd aan uw favorieten.

De Fransche Revolutie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

1744—74

kleine wegen van Frankrijk op roof uit zijn? Of die verstompte millioenen, welke zich afmartelen aan het rad des arbeids, gelijk liet paard in den molen, des te geruster wanneer het blind is? Of die armen, die in het hospitaal van Bicêtre met hun achten in één bed liggen (1) en op den dood wachten? Hunne hersenen zijn versuft, hunne harten verstijfd, de groote vorst is hun slechts als de groote korenkooper bekend. Wanneer zij van zijne ziekte hooren, antwoorden zij dof: »Zooveel te erger voor hem," of vragen: "Zal hij sterven?"

Ja, zal hij sterven? Dat is thans voor Frankrijk de groote vraag en hoop, het eenige waarom des konings ziekte nog van eenig belang geacht wordt.

T W E E D E H O O F I) S T U K.

Verwezenlijkte idealen.

Thans hebben wij een geheel veranderd Frankrijk, een geheel veranderden Lodewijk. Ja, wel veranderd, en meer nog dan het uiterlijk schijnt! Voor het oog der geschiedenis is in die ziekenkamer van Lodewijic thans veel zichtbaar.

wai \oor de daar aanwezige hovelingen

o o

onzichtbaar was. Zeer juist toch heeft men gezegd: »In ieder voorwerp ligt een onuitputtelijke beteekenis; het oog ziet daarin, naar gelang het middelen bezit om te zien." M elk een verschil bestaat er voor Newton en Newtons hond, Diamant, in de schepping, die zich toch hoogst waarschijnlijk op dezelfde wijze op het netvlies hunner oogen afspiegelt! De lezer trachte in de ziekenkamer van Lodewijk ook met het oog des geestes te zien.

Er was een tijd, waarin men zich, om zoo te spreken, van ieder man, onverschillig wie, mits men hem slechts behoorlijk voedde en behoorlijk met het noodige opschikte, een koning kon maken, (bijna even als de bijen doen) en, wat nog meer aan het doel beantwoordde, dien gemaakten koning loyaal gehoorzamen kon. Hij, die op deze wijze gevoed en getooid is, en dien men van nu aan koninklijk noemt, oefent werkelijk heerschappij uit; en men zegt en denkt zelfs van hem, dat hij, bij voorbeeld, veroveringen in Vlaanderen maakt, terwijl hij zich als bagage er heen laat

Hertogin df. ('hateaihovx.

brengen: en geen geringe bagage, uren ver zijn de wegen er mede bedekt. Want aan zijne zijde zit de nooit blozende Ciiateauroix, met hare lintdoozen en blanketselpotten, zoodat men op iedere halte verplicht is, tusschen hun verblijf een houten galerij op te slaan.

(1) Men loze de ellendige inrichting van de hospitalen dier dagen in l.'A ,i 1789 van Hippolvte (iautier (I'arijs), pag. 91. '