is toegevoegd aan uw favorieten.

De Fransche Revolutie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

1787

VIERDE HOOFDSTU K.

Loménie's Edicten.

Zoo zijn dan de Notabelen naar hunne haardsteden teruggekeerd, en brengen naar alle oorden van Frankrijk de hoogst gekleurde denkbeelden van tekort, algemeene uitputting en ontbinding over, en dat de Staten-Generaal alles herstellen, of niet herstellen maar dooden zullen. lederen Notabele kunnen wij ons als een lijktoorts voorstellen, die vreeselijke afgronden zichtbaar maakt, welke beter bedekt waren gebleven ! De onrustigste stemming maakt zich meester van allen, broeit, gist en tracht ziel. in pamfletten, caricaturen, planmakenjen en heftige vertoogen lucht te geven: nuttelooze warreling van gedachten, woorden en daden. °

Het is een sinds lang geduld geestelijk bankroet, dat nu tot een materieel bankroet 0ve' ,e en ondraaglijk wordt. M ant van de laagste, onwetende klasse heeft de onvermijdelijke ellende zich thans, gelijk voorspeld was, naar boven verspreid. Iedereen heeft een duister bewustzijn, dat zijn toestand, hij zij verdrukkend of gedrukt, valsch is; en zoo gevoelen zich allen gedrongen, om de onrust, die hen bezielt, in eene of andere scherpe aai als aanvallers of verdedigers lucht te geven. Uit die stof is echter het nationale welzijn en de roem der heerschers niet gemaakt. O Lomknie ! welk een wildbruisende woestglurende, hongerende en vergramde wereld hebt gij, na levenslang streven te besturen gekregen! ° '

Loménie's eerste edicten zijn van louter bevredigenden aard: instelling van provinciale vergaderingen, «tot gelijkmatige verdeeling der belastingen," wanneer zij namelijk te heften zijn, afscnafhng der corvees, of heerendiensten, verlichting der qabelle Bevredigende maatregelen, door de Notabelen aanbevolen, door alle vrijzinnigen sedert lang geeischt. Olie op water gegoten, brengt, gelijk bekend is, een goede werking te weeg Alvorens zich dus aan groote, wezenlijke maatregelen te wagen, wil Loménie wachten, otdat de buitengewone verbolgenheid van den openbaren geest eenigermate bedaard is.

ndertusschen bedaard of niet, geld moet er zijn, en daartoe wordt een geheel ander soort van edicten, namelijk die in de beurs tasten, of fiscale vereischt. Hoe gemakkelijk zouden ze zijn, als men slechts zeker was, dat liet parlement van Parijs die gelijk het heet zou registreeren! Dat recht van registreeren, of eigenlijk van bloot inschrijven bezit het parlement door een oud gebruik, en hoewel het Slechts een gerechtshot is kan het toch bezwaren maken en soms heel lastig nauw van geweten zijn. (1) Daaruit ontstond reeds menige strijd, de wanhopige ontwerpen vaneen Macpeov, overwinning en nederlaag: een strijd, die nu bijna veertigjaarduurt. Vandaardanook, dat fiscaaledicten die anders zoo gemakkelijk tot stand zouden komen, nu zoo moeilijke vraagstukken zijn. Men greep immers dan maar het noodanker der financiën aan, Galonnés algemeene niemand verschoonende subvention territoriale of grondbelasting. Of om zooveel mogelijk te bewijzen dat men zelf niet van oorspronkelijk talent voor de financiën ont-

5L' bi*L7" UnmerS du 'imhre> cene zegelbelasting, kunnen uitdenken,

die hij wel is waar ook geborgd heeft, maar ditmaal van Amerika: moge het in Frankrijk beter daarmede gaan dan daar! (2)

Frankrijk heeft zyne hulpbronnen; en toch kan het niet geloochend worden, dat parlement er zorgwekkend uitziet. Reeds onder de Notabelen stemde, bij die bekende

AnlY™ rT6 de I!rfsident van Par0's een onheilspellenden toon aan.

Adrien Duport, die in deze wereldberoering zijn magnetischen slaap (3) verlaat dreigt

Hl sra - - -