is toegevoegd aan uw favorieten.

De Fransche Revolutie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

1780, 13 Juli.

volgens order door een kaars in ieder venster verlicht worden. Zonderling schouwspel! Het is als een door naphthalampen verlichte stad der dooden, waar hier en daar een

rij verstoorde geesten rondwaart.

O arme stervelingen, wat maakt gij elkaar deze aarde bitter! Dit angstvol en wondervolle leven zoo angstvol en schrikkelijk! en Satan heeft zijne plaats in aller hart! Zulke doodsangsten, woede en geween heerschen in uw midden, en hebben door alle tijden heen in uw midden geheerscht: — om allen in zoo diep z\vijgen begraven te worden ; en nog is de zoute zee door den vloed uwer tranen niet gezwollen.

En toch is het oogenblik groot, waarop de eerste boodschap der vrijheid tot ons komt, waarop de sinds lang in slavernij gekluisterde ziel zich uit hare boeien, uit haar verderfelijke werkeloosheid verheft, — zij het dan ook slechts in blindheid en verwarring — en bij Hem, die haar geschapen heeft, zweert, dat zij vrij wil zijn! Vrij? Versta het wel; vrij te zijn, het groote gebod van geheel ons bestaan. Vrijheid, hetzij men op een verstandige of onverstandige wijze er naar streve, is het ééne doel van al het jagen, zwoegen en lijden des menschen op deze aarde. Ja, verheven is het oogenblik (voor wien het beleefd heeft), waarin haar beeld zich eerst aan ons oog vertoont, celijk een in vlammen gehuld Sirtaï aan den pelgrim in de 'woestijn! Voortaan zal het ons des daags aan geen wolkkolom, en in den nacht aan geen vuurkolom ontbreken! Het is reeds iets, ja iets zeer gewichtigs, dan, wanneer de keten verterend, giftig is geworden, van den druk onzer medemenschen vrij te worden. Daarom voorwaarts, gij razende zonen Frankrijk's! Uw lot moge zijn wat het wil! Rondom u slechts honger, leugen, verrotting en de geopende kaken des doods. Daar, waar gij zijt, kunt gij niet blijven.

Men zal zich eenigermate kunnen voorstellen, hoe kommandant Renenvai. deze treurige uren op het Maartveld heeft doorgebracht. De opstand tiert rondom hem heen en zijne mannen smelten hoe lfu.ger zoo meer weg. Op de dringendste boodschappen komt geen antwoord van 1 ersciillcs, of ten minste een enkele maal een geheel onbepaald antwoord, dat nog erger is dan in het geheel geen. Een raad van officieren kan slechts zooveel beslissen, dat hier geene beslissing mogelijk is. eenende1 melden hem kolonels, dat zij denken, dat hunne manschap niet zal vechten. Hier heerscht de vreeselijkste onzekerheid, ginds troont de krijgsgod Brogue ontoegankelijk op zijn Olympus, — daalt niet, met verschrikking omgeven, neder , — vertoont zich niet met zijn kartetsen, en zendt geene bevelen.

Inderdaad schijnt in het kasteel van Versailles alles geheimnis te wezen: In de stad Versailles daarentegen heerscht rumoer, alarm en verontwaardiging. De hooge nationale vergadering wordt blijkbaar met den dood bedreigd, doch tracht dien te trotseeren. Zij heeft het tot een besluit gemaakt, dat Necker op zijne reize de leedbetuiging der natie medeneemt. Zij heeft een plechtige deputatie naar het kasteel gezonden, met het dringend verzoek om de troepen terug te trekken; te vergeefs, Zijne Majesteit verzoekt haar met eene in het oog vallende bedaardheid, liever aan hun eigen plicht te denken, en de constitutie te maken.(1) Vreemde Pandoeren en huns gelijken stappen trotsch en winderig

(1) Toon liet ontslag van Necker bekend werd, stelde president Mounier voor een adres aan den koning te zenden, waarin de terugroeping der ontslagen ministers gevraagd word en hem de gevaren worden voorgehouden, wolke kondon ontstaan uit do samentrekking dor troepen. Na eene gloeiende lofrede van Lallv-Tollendal op Necker, en nadat, op aandringen van twee adellijken, den graaf du Virieu en den hertog de la Rochefoucauld, men zich onderling opnieuw verbonden had, om de constitutie tot stand te brengen, en de gebeurtenissen te Parijs inmiddels tot do vergadering waren doorgedrongen,