is toegevoegd aan uw favorieten.

De Fransche Revolutie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zien zullen, met het kanon overhoop moet schieten; van matrozen, ja van galeislaven te Brest, (1) die ook overhoop geschoten moesten worden, zonder dat er evenwel een BouillÉ is, die het doet. Want om het met één woord te zeggen, in die dagen was er geen koning in Israël en ieder deed wat recht was in zijn eigen oogen. (2)

Zulke dingen moet de verheven nationale vergadering hooren, terwijl zij zich onledig houdt met het herscheppen van Frankrijk. Treurig en ernstig; maar wat middel er tegen? Laat de constitutie maar gereed zijn, en allen zullen haar bezweren; immers komen er niet geheele wagenladingen met adressen van adhaesie aan? Aldus zal, met 's hemels zegen en een voltooide constitutie, de bodemlooze vuurkolk met lompenpapier overwelfd worden, en orde en vrijheid zullen zich paren en met elkaar leven, — tot het voor beide te heet wordt. O cóté gauelie\ wel zijt gij het waard, gelijk het gewoonlijk in de adressen van adhaesie heet, dat de blikken van het heelal (l'univers) zich op u vestigen, ten minste de blikken van deze ééne arme planeet!

Ja, men moet het bekennen, de cóté droit maakt een nog dwazer figuur. Het is een onverstandig geslacht, onverstandig, stompzinnig, en van een daarmede gepaard gaande stijfhoofdigheid; een geslacht dat niet leeren wil. Vallende Bastilles, vrouwenopstanden, duizende rookende kasteden, een geheel land, dat niet met korenvelden, maar met sansculottisch staal bedekt is; dat alles, zou men meenon, waren leerzame lessen genoeg, maar deze menschen zijn er niet wijzer door gemaakt. ïvog heden ten dage worden er lieden gevonden, van wie van ouds geschreven stond: stamp ze in een vijzel! Of, om het zachter uit te drukken, zij zijn gehuwd aan hunne dwaalbegrippen; vuur noch staal, de bitterste ondervinding zal dien band niet breken, tot de dood hen scheidt! Over do zoodanigen moge de hemel zich erbarmen, want de aarde, met haar harde noodzakelijkheid, zal geen medodoogen hebben.

Doch men geve tevens toe, dat het zeer natuurlijk was. De mensch leeft immers door de hoop. Toen alle Godsgaven uit de doos van Pandora gevloden waren en in Godsvloeken verkeerden, bleef toch de hoop over. Welk onverstandig sterveling zal, wanneer zijn liooge veste nog zoo klaarblijkelijk is ncergerukt, en hij in zijn

naar Engeland en ging vandaar naar Amerika, maar keerde bij liet begin der 1 ransche Revolutie naai Frankrijk terug. Zijne voornaamste werkzaamheid begon eigenlijk eerst, toen hij lid werd der Assemblee législative, in welke hoedanigheid wij hem in den loop van dit werk meer zullen ontmoeten.

De bovengenoemde Socie'te des Amis <les noivs werd te Parijs opgericht met liet doel om de rechten der kleurlingen te verdedigen, die even goed als de blanke kolonisten van St.-Domingo niet enkel deel wilden hebben in het bestuur der kolonie, maar ook in de Nationale \ergadering door afgevaardigden wilden vertegenwoordigd zijn. Tusschen de kleurlingen en de blanke kolonisten ontstond op St.-Domingo groote tweedracht, die weldra tot handtastelijkheden overging en gedurende vele jaren was het eiland het tooneel van bloedige worstelingen, totdat eindelijk in deze eeuw het Fransche gezag er geheel en al ten onder ging.

li Dit matrozenoproer op de schepen VAmerica en le Leopavd had26 September 1*90 plaats. De eerste aanleidende oorzaak vormden eenige artikelen van het Strafwetboek. Een talrijk eskader lag in de haven van Brest, toen het decreet der Nationale \ ergadering aankwam en do matrozen samen kwamen om de lezing ervan te hooren. De artikelen, waarin voor enkele overtredingen lijfstraffen werden bedreigd, werden met gemor aangehoord en enkele opruiers stelden den matrozen deze stratfen als onteerend voor. De ontevredenheid ontstond het eerst op VAmerica, vanwaar zij overging op de andere schepen. Vijftienhonderd matrozen maakten zich meester van de sloepen, begaven zich aan land en gingen naar het stadhuis, waar zij hunne grieven blootlegden. Hier slaagde men er evenwel in hen tot bedaren te brengen, door de belolte, dat men hunne grieven ter kennis zou brengen \an de Nationale Vergadering. De opstand zou niet uitgebroken zijn, zoo niet le Léoparcl was aangekomen, met vluchtelingen van St.-Domingo aan boord (zie voorgaande noot) die, naar zij zeiden, hadden moeten wijken voor de vervolging van den Gouverneur en van de aristocraten der kolonie. Toen nu het gerucht de ronde deed, dat M. de Marigny naar St.-Domingo zou gezonden worden, die er zich op beroemd had de ontevredenen tot onderwerping te zullen dwingen, bracht de bemanning van le Leopard de matrozen tot opstand, terwijl de oude grieven der lijfstraffen eveneens werden opgerakeld. Met veel moeite gelukte het eindelijk den opstand te bedwingen.

(2) 7.ie Deux amis, III. pag. 14; IV, pag. 2, 3. 4, 7, 9, 14. — Expédition des volontaires de Ttrest sur Lannion. Les Lyonnais sauveurs des Dauphinois. Massaere au Mans. Troubles du Militie (Pamfletten en uittreksels er van in de Histoire Parlementaire, III, 251; IV, 102—108.